येशू ख्रीष्टको जन्म: ऋषिद्वारा भविष्यवाणी गरिएको, देवहरुद्वारा घोषणा गरिएको र दुष्टबाट को खतरामा परेको

येशूको जन्म (येशू सत्संग) को कारण सम्भवतः सबैभन्दा व्यापक रूपमा मनाइने विश्वव्यापी चाड हो – क्रिसमस  । धेरैलाई क्रिसमसको बारेमा थाहा छ, थोरैलाई मात्र थाहा छ येशूको जन्म सुसमाचारहरूबाट । यो जन्म कथा सान्टाहरु र  उपहारको साथ आधुनिक क्रिसमस  भन्दा धेरै राम्रो छ, र यो जान्न लायक छ ।

बाइबलमा येशूको जन्मको बारेमा सिक्ने सहयोगी तरिका यसलाई कृष्णको जन्मसँग तुलना गर्नु हो किनभने यी दुई कथाहरूको बीचमा धेरै समानताहरू छन् ।

कृष्णको जन्म

विभिन्न शास्त्रले कृष्णको जन्मको बिभिन्न विवरण दिन्छ। हरिवंसमा, विष्णुलाई सुचित गरिएको छ कि राक्षस कलानेमी दुष्ट राजा कंसको रूपमा नयाँ गरी जन्मेको थियो। कंसलाई नाश गर्ने निर्णय गर्दै विष्णुले कृष्णको रूपमा वासुदेव (पुरानो ऋषि जसले गोठालाको रुपमा  जन्मेका थिए ) र उनको पत्नी देवकीको घरमा जन्मिन्छन् ।

पृथ्वीमा, कंस-कृष्ण द्वन्द भविष्यवाणी द्वारा शुरू भयो जब आकाशबाट आएको आवाजले कंसलाई भनेको थियो कि देवकीको छोरोले कंसलाई मार्नेछ । त्यसकारण कंस देवीकीको सन्तानबाट डराएको थियो , र उनलाई र उनको परिवारलाई कैदमा राखे, उनका छोरा छोरीहरू हत्या गरियो किनकि विष्णुको अवतारलिई जन्मिनेलाई कुनै पनि हालतमा बाँच्न दिन चाहान्थिएन ।

यद्यपि, कृष्णको जन्म देवकी बाट भयो  र वैष्णव भक्तहरूका अनुसार उनको जन्मको साथसाथै समृद्धि र शान्तिको वातावरण रहेको थियो किनभने ग्रहहरू स्वचालित रूपमा उनको जन्मको लागि समायोजित भएका थिए ।

पौराणिक कथामा वासुदेव (कृष्णको पार्थिव पिता) लाई आफ्नो नवजात शिशुलाई कंसबाट नाश हुनबाट बचाउनको लागि भागेको वर्णन गरिएको छ । आफू र देवकीलाई दुष्ट राजाले कैदमा राखेको जेल छोडेपछि वासुदेव एक बच्चाको साथ नदीको पार तरे ।  गाउँमा सुरक्षित सँग पुगे पछि बालक कृष्णको बच्चाको स्थानीय नवजात  छोरीसँग साटासाट गरियो  । कंशले पछि साटासाट गरेको  केटी भेटाउँछ र  उनलाई मार्छ । बच्चाको आदानप्रदान अनभिज्ञ , नन्द र यासोदा (बच्चा केटीका आमा बुबा) ले कृष्णलाई आफ्नै नम्र गोठालाको रूपमा हुर्काए । कृष्णको जन्म दिनलाई कृष्ण जन्माष्टमीका रूपमा मनाइन्छ

हिब्रू वेदहरूले येशूको जन्मबारे भविष्यवाणी गरेका थिए

कंसलाई भविष्यवाणी गरे झैं  कि देवकीको छोरोले उनलाई मार्नेछ, हिब्रू ऋषिहरूले आउनेवाला मसीह / ख्रीष्टको बारेमा भविष्यवाणीहरू प्राप्त गरे । यद्यपि यी भविष्यवाणीहरू येशूको जन्म भन्दा सयौं वर्ष अघि धेरै भविष्यवक्ताहरूले प्राप्त गरेका थिए र ती लेखिएका थिए । समय – रेखा ले हिब्रू वेदका थुप्रै भविष्यवक्ताहरू देखाउँदछ, जब ती भविष्यवाणीहरू प्रकट भएको थियो र टिपोट गरियो । तिनीहरू आउँदै गरेकोलाई मरेको टुप्पोबाट निस्केको हाँगा जस्तै भविष्यवाणी गर्थे र येशूको – नाम भविष्यवाणी गरेका थिए ।

ईतिहासमा यशैया र अन्य हिब्रू ऋषि हरु (भविष्यवक्ताहरू) ।  नोट गर्नुहोस्   यशैयाको समयमा देखिएका मिकालाई पनि ध्यान दिनुहोस ।

यशैयाले यस आउँदै गरेको व्यक्तिको जन्मको प्रकृतिको बारेमा अर्को उल्लेखनीय भविष्यवाणी लिपिमा टिपोट गरे । यस्तो लेखिएको छ  :

यसैकारण परमप्रभु आफैले तिमीहरूलाई एउटा चिन्‍ह दिनुहुनेछ । हेर, ‘कन्‍या’ गर्भवती हुनेछ, र त्‍यसले एउटा छोरा जन्‍माउनेछ र उनको नाउँ ‘इम्‍मानुएल’ राखिनेछ ।

यशैया ७:१४

यसले पुरानो हिब्रूहरूलाई अचम्मित बनायो । कसरी कुमारीको छोरा हुन सक्छ? त्यो असम्भव थियो । तर भविष्यवाणी गरिएको थियो कि  यो छोरा इम्मानुएल  हुनेछ, अर्थ ” परमेश्वर हामी संग “। यदि सर्वोच्च परमेश्वर, जसले संसार सृष्टि गर्नुभयो,  उहालाई जन्म लिनु थियो भने यो सोचनीय विषय थियो । त्यसकारण  हिब्रू वेदहरूको प्रतिलिपि गर्ने ऋषिहरूले र शास्त्रीहरूले वेदबाट भविष्यवाणी हटाउने हिम्मत गरेनन् र शताब्दीयौं देखि पनि त्यसको पूर्ति हुने पर्खाइमा रहे ।

यशैयाले कुमारी जन्मको बारेमा भविष्यवाणी गरेकै बेला अर्को अगमवक्ता मीकाले भविष्यवाणी गरेका थिए:

“तर ए ‘बेथलेहेम’ एप्राता, तँ यहूदाका कुलहरूमध्‍ये सानो भए तापनि तँबाट मेरो निम्‍ति एक जना निस्‍कनुहुनेछ, जो इस्राएलका शासक हुनुहुनेछ, जसको सुरु पुरानो समयदेखि, अर्थात्‌ प्राचीनकालदेखि नै छ ।”

मीका ५:२

महान् राजा दाऊदको पुर्खाहरूको शहर,  बेथलेहेमबाट,  एक शासक आउनेछ जसको उत्पत्ति “प्राचीन कालदेखि” थियो – उहाँको शारीरिक जन्म हुनुभन्दा धेरै अघिबाट भइरहेको थियो ।

ख्रीष्टको जन्म – देवहरुद्वारा घोषित गरेका थिए

सयौं बर्षसम्म यहूदीहरू / हिब्रूहरू यी भविष्यवाणीहरू पूरा हुन पर्खिरहे । धेरैले आशा छोडिदिए र अरूहरूले बिर्सिए, तर भविष्यवाणीहरूको मौन साक्षीहरू रहे जुन आउँदै गरेको दिनको आशा गर्दै थिए । अन्तमा, ५ ई.पू. नजिकै एक विशेष सन्देशवाहकले एउटी जवान युवतीलाई अचम्मपूर्ण सन्देश ल्याए । जसरी कंशले आकाशबाट ​​आवाज सुने, यस स्त्रीको भेट स्वर्गबाट ​​सन्देशवाहक, देव वा देवदूत जो गब्रिएल  संग भयो । सुसमाचारले लिपिमा टिपोट भए अनुसार :

गब्रिएलको सन्देशको नौ महिना पछि, येशू यशैयाको भविष्यवाणी पूरा गर्दै कुमारी मरियमको जन्मनु हुनेछ । तर मीकाले भविष्यवाणी गरेका थिए कि जन्म बेतलेहेममा हुनेछ र मरियम नासरतमा बस्छिन् । के मीकाको भविष्यवाणी असफल हुन्छ? सुसमाचार जारी छ:

26 इलीशिबाको छैटौं महीनामा, गालीको एउटा शहर नासरतमा बस्ने एउटी कन्याकहाँ परमेश्वरले एउटा गब्रिएल नाउँ गरेको दुतलाई पठाउनु भयो। तिनी दाऊदको परिवारको यूसुफ नाउँ गरेको एक मानिससँग मगनी भएकी थिइन्। ती कन्याको नाउँ मरियम थियो।
27
28 ती स्वर्गदूत मरियमकहाँ गए अनि भने, “शुभकामना छ। परमप्रभु तिमीसितै हुनुहुन्छ। तिमी उहाँको खुवै प्रिय छौ।”
29 तर त्यो स्वर्गदूतले भनेका यी कुराहरूमा मरियम खुबै विचलित भइन्। मरियम छक्क परिन् र भनिन् “यो अभिवादन को अर्थ के हो?”
30 ती दूतले उनलाई भने, “डराउनु पर्दैन मरियम, किनभने परमेश्वर तिमीसित अत्यन्त खुशी हुनुहुन्छ।
31 सुन! तिमी गर्भवती हुनेछौ अनि तिमीले एउटा छोरो जन्माउनेछौ। अनि उहाँको नाउँ तिमीले येशू राख्नु।
32 उहाँ महान् हुनुहुनेछ र सर्वोच्च परमेश्वरका पुत्र कहलाईनु हुनेछ। परमप्रभु परमेश्वरले उहाँलाई उहाँको पुर्खा दाऊदको सिंहासन दिनुहुनेछ।
33 उहाँले याकूबका घरानामाथि सँधैंका लागि शासन गर्नुहुनेछ। येशूको राज्यको अन्त्य कहिल्यै हुनेछैन।”
34 मरियमले ती स्वर्गदूतलाई भनिन्, “म कन्या नै छु, यस्तो कसरी हुन सक्छ?”
35 ती स्वर्गदूतले मरियमलाई भने, “पवित्र आत्मा तिमीमाथि आउनुहुनेछ अनि सर्वशक्तिमान परमेश्वरको शक्तिले तिमीलाई ढाकनेछ। यसकारणले जो जन्मनुहुन्छ उहाँ परमेश्वरको पुत्र कहलाइनु हुनेछ।
36 यस विषयमा ध्यान देऊः तिम्रो आफन्त इलीशिबा पनि गर्भवती छिन् तिनको अवस्था वृद्ध अनि बाँझी कहलाइए पनि अहिले तिनी छ महीनाबाट गर्भवती भएकी छिन्।
37 किनभने परमेश्वर जस्तै कुरो पनि गर्न सक्नुहुन्छ।”
38 मरियमले भनिन् “म परमप्रभुकी दासी हुँ। तपाईंले भने जस्तो ममाथि घट्न सक्छ।” त्यसपछि दूत उनीबाट विदा

भए।लूका २: १-२०

सैबेला अगस्टस सिजरले रोमको अधिनमा रहेका सबै देशहरूलाई एउटा आदेश पठाए। त्यो आदेश अनुसार जम्मै मानिसले आफ्नो नाउँ पंञ्जिकृत गराउनु पर्थ्यो।
2 यो नै पहिलो पल्टको यस्तो जनगणना थियो। कुरेनियस सिरयाको राज्यपाल हुँदा यो भएको हो।
3 जम्मै मानिसहरू आफ्नो शहरहरूमा नाउँ पंञ्जिकृत गराउन गए।
4 यूसुफ पनि गालीलको नासरत शहरबाट यहूदियाको बेतलेहेम नामक शहरमा गए। बेतलेहेम शहरलाई दाऊदको शहर भनिन्थ्यो।
5 यूसुफ पंञ्जिकरणको लागि मरियमसंगै गए किनभने मरियमसंग उसको विवाह निश्चित भइसकेको थियो। मरियम त्यसबेला गर्भवती थिईन्।
6 यूसुफ र मरियम बेतलेहेममा हुँदा नै बालक जन्मने समय भएको थियो।
7 अनि तिनले जेठो पुत्र जन्माइन्। त्यसबेला धर्मशालाभित्र ठाउँ थिएन। त्यसैले तिनले आफ्नो बालकलाई लुगाहरूले बेरिन् अनि एउटा डूँडमा सुताइन।
8 त्यो राती त्यस क्षेत्रमा बाहिर खेतमा केही गोठालाहरू आफ्नो भेडाहरू हेरचाह गरिरहेका थिए।
9 परमप्रभुको एउटा दूत यसैबेला तिनीहरूको अघि उभिए। परमप्रभुको महिमा तिनीहरूको चारैतिर चम्किरहेको थियो। ती गोठालाहरू खुबै डराए।
10 तर त्यो स्वर्गदूतले तिनीहरूलाई भने, “डराउनु पर्दैन, किनभने म तिमीहरूलाई शुभ-समाचारहरू भन्न लागेकोछु। यसले सबै मानिसहरूलाई अत्यन्त र्हषित तुल्याउनेछ।
11 किनभने आज नै दाऊदको शहरमा तिमीहरूको निम्ति एउटा मुक्तिदाताको जन्म भएको छ। उहाँ ख्रीष्ट, प्रभु हुनुन्छ।
12 उहाँलाई तिमीहरूले यसरी चिन्नेछौः तिमीहरूले एउटा बालकलाई लुगाले बेह्रेको र डुँडमा सुतिरहेको भेट्टाउनेछौ।”
13 त्यसपछि अचानक अनगन्ति र्स्वगिय दूतहरू पहिलो दूतसंग भेला भए। सबै दूतहरूले यसो भन्दै परमेश्वरको प्रशंसा गरिरहेका गरे।
14 सर्वोच्चमा परमेश्वरलाई महिमा। अनि जति मानिसहरूसंग परमेश्वर खुशी हुनुहुन्छ तिनीहरूमा शान्ति रहोस्।”
15 ती स्वर्गदूतहरूले गोठालाहरूलाई छोडे अनि स्वर्गतिर प्रस्थान गरे। गोठालाहरूले आपसमा कुरा गरे, “अब हामी बेतलेहेम जाऊँ, अनि के भएको छ हेरौं जसको विषयमा परमप्रभु परमेश्वरले हामीलाई थाहा दिनु भएको छ।”
16 तिनीहरू हतारहतार त्यहाँ गए अनि मरियम र यूसुफलाई भेटे अन बालक डूँडमा सुतिरहेको थियो।
17 गोठालाहरूले बालकलाई देखे। तब तिनीहरूले यो बालकको विषयमा स्वर्गदूतले जे भनेका थिए सुनाए।
18 गोठालाहरूको कुरा सुनेर सबै छक्क परे।
19 मरियमले यी सबै कुराहरू आफ्नै हृदयमा राखिन र ती विषयहरूमा सोचिरहिन्।
20 गोठालाहरूले तिनीहरूले देखेका र सुनेका घटनाहरूका निम्ति परमेश्वरप्रति प्रशंसा गर्दै र महिमा गाउँदै आफ्ना भेडाहरू भएको ठाँउमा फर्के। स्वर्गदूतले तिनीहरूलाई वर्णन गरे झैं सबै सत्य सावित भयो।

लूका २: १-२०

विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति, रोमी सम्राट आफैले, एउटा शाही फरमान जारी गरे जसमा मरियम र जोसेफ नासरतबाट बेतलेहेम यात्रा गर्न आए, येशूको जन्मको समयमै आइपुगे । मीकाको भविष्यवाणी पनि पूरा भयो ।

कृष्ण जस्तै विनम्र गोठालाको रूपमा, येशू नम्रतामा जन्मेका थिए – गाई र अन्य जनावरहरू राखिएको गोठमा , र नम्र गोठालाहरू उनलाई भेट्न आए । यद्यपि स्वर्गका स्वर्गदूतहरू वा देव हरुले पनि उनको जन्मको बारेमा गीत गाएका थिए ।

दुष्टबाट को खतरा

कृष्णको जन्ममा उनको जीवन राजा कामसाबाट खतरामा थियो जसले उनको आगमनले खतरा महसुस गरे । त्यस्तै गरी, येशूको जन्मको क्षणमा उनको जीवनलाई स्थानीय राजा हेरोदबाट खतरामा थियो । हेरोदलाई अरू राजा चाहिएको थिएन (जसको अर्थ हो ” ख्रिष्ट ” ले) आफ्नो शासनलाई खतरामा पार्छ । सुसमाचारका पुस्तकहरूमा वर्णन गरिएको छ :

हूदिया भन्ने ठाउँको बेतलेहेम शहरमा येशूको जन्म भएको थियो। हेरोद राजा भएकोबेलामा उहाँको जन्म भएको थियो। जब येशूको जन्म भयो केही ज्योतिषीहरू पूर्वबाट यरूशलेममा आए।
2 ती ज्योतिषीहरूले मानिसहरूलाई यसोभनी सोधे, ‘यहूदीहरूका राजा भएर जन्मेका उहाँ कहाँ हुनुहुन्छ? हामीले उहाँको तारा पूर्वमा देख्यौं जसले उहाँ जन्मेको संकेत दिएको छ। हामिले पुर्वी आकाशमा तारा उदय हुँदै गरेको देख्यौ। हामी उहाँको आराधना गर्न आएका छौं।’
3 जब राजा हेरोदले यहुदीहरूका यी नयाँ राजाको बारेमा सुने। हेरोद यस घटनाबाट चिन्तित भए।यसकारण यरूशलेमका सबै बासिन्दाहरूलाई पनि यो समाचारले चिन्तित तुल्यायो।
4 हेरोदले सबै मुख्य यहूदी पूजाहारीहरू र जनताका शास्त्रीहरूको एउटा सभा बोलाए। उनले तिनीहरूलाई सोधे, ‘ख्रीष्टको जन्म कहाँ हुनेहो?’
5 तिनीहरूले जवाफ दिए, ‘यहुदीयाको बेतलेहेम शहरमा; अगमवक्तद्वारा यस विषयमा लेखिएको छ
6 ‘ए बेतलेहेम, यहूदाको मुलुक, तँ यहुदाका शासकहरूका माझ महान छस्। हो, तँबाट एकजना शासक आउनेछन् जो मेरो मानिस, इस्राएलको रखवाल गर्नेछन्।”‘
7 त्यसपछि हेरेदले पूर्वका ती ज्योतिषीहरूलाई गुप्तमा बोलाए। हेरोदले तिनीहरूबाट पहिलो पल्ट तारा देखा परेको समय ठिकसँग पत्ता लगाए।
8 त्यसपछि हेरोदले ती ज्योतिषीहरूलाई बेतलेहेममा पठाए। हेरोदले तिनीहरूलाई भने ‘जाऊ र बालकको बारेमा ठीकसँग पत्ता लगाओ। जब त्यो बालकलाई भेट्टाउनेछौ, तब मलाई खबर गर, र म पनि गएर तिनको आराधना गर्नेछु।’
9 राजाका सबै कुरा सुने र ज्योतिषीहरू गए। जुन-तारा तिनीहरूले पुर्वमा देखेका थिए, फेरि त्यही तारा तिनीहरूले देखे। ज्योतिषीहरूले तारालाई पछ्याउन थाले। त्यो तारा सानो बालक भएको ठाउँमा नपुगुञ्जेल तिनीहरूको अघि-अघि गयो र त्यही अडियो।
10 तारा देखेर ज्योतिषीहरू अत्यन्तै खुशी भए।
11 तिनीहरू बालक भएको घरभित्र गए। त्यहाँ सानो बालकलाई आफ्नो आमा मरियमसंग देखें। तिनीहरूले शिर झुकाएर बालकलाई दण्डवत र आराधाना गरे। बालकलाई ल्याइदिएका उपहारहरू तिनीहरूले खोले र उनलाई सुन, धूप र मूर्रका भेटी झुकाएर चढाए।
12 तर परमेश्वरले तिनीहरूलाई सपनामा चेताउनी दिनुभयो। परमेश्वरले तिनीहरूलाई ‘हेरोदकहाँ फर्केर नजाऊ’ भनी चेताउनी दिनुभयो। त्यसपछि तिनीहरू अकै बाटो भएर आफ्ना निजदेशमा र्फकिए।
13 ज्योतिषीहरू गएपछि, परमप्रभुको एउटा दूत सपनामा यूसुफकहाँ देखा परे। दूतले भने, “उठ, साना बालक र उहाँकी आमालाई साथमा लिएर मिश्रदेशमा जाऊ। हेरोदले साना बालकहरूलाई खोज्न लागिरहेकोछ। उसले सानो बालकलाई मार्न चाहन्छ। मैले नभनेसम्म तिमी त्यहीं बस्नु।”
14 अनि यूसुफ उठेर सानो बालक र उनकी आमालाई साथमा लिएर त्यसै बखत मिश्रदेश तर्फ लागे। तिनीहरूले रातीनै घर छोडे।
15 हेरोदको मृत्यु नभएसम्म यूसुफ मिश्रदेशमा नै बसे अगमवक्ताद्वारा परमेश्वरले भन्नु भएको वचन यसरी पूरा भयो। परमेश्वरले भन्नुभयो, “मैले आफ्नो पुत्रलाई मिश्र देशबाट बोलाएँ।”
16 ज्योतिषीहरूबाट हेरोदले धोका पाएको थाहा पाएपछि तिनी साह्रै रिसाए। अनि बेतलेहेम र त्यसका छेउछाउमा भेट्टाएका सबै स-साना बालकहरूलाई मार्ने आदेश दिए। ज्योतिषीहरूबाटै हेरोदले बालक जन्मेको समय पत्ता लगाएका थिए। त्यस बेलादेखि अहिलेसम्म दुइ र्वषको अवधि बितेको थियो। अनि हेरोदले दुइ र्वष र त्यसदेखि मुनिका सबै बालकहरूलाई मार्न लगाएका थिए।
17 तब र्यमिया अगमवक्ताद्वारा परमेश्वरले भन्नुभएको वचन सत्य भयो
18 “रामामा एउटा स्वर सुनियो, रूवाबासी र आलाप-विलापको, राहेलले आफ्ना बालकहरूको लगि विलाप गरिरहेकी थिइन; शान्त बन्न तिनले अस्वीकार गरिन् किनकि, तिनका बालकहरू अब जीवित थिएनन्।

”मत्ती २: १-१८

येशू र कृष्णको जन्म धेरै समान छ। कृष्णलाई विष्णुको अवतारको रूपमा याद गरिन्छ । लोगोसको रूपमा, येशूको जन्म संसारको सृष्टिकर्ता, सर्वोच्च परमेश्वरको अवतार हुनुहुन्थ्यो । दुबै जन्म भविष्यवाणीहरू अगाडि थिए, स्वर्गीय सन्देशवाहकहरू प्रयोग गरिएको थियो , र उनीहरूको आगमनको विरोधमा दुष्ट राजाहरूबाट खतरामा परेका थिए ।

तर येशूको विस्तृत जन्म हुनुको उद्देश्य के थियो ? उहाँ किन आउनुभयो ? मानव इतिहासको सुरूदेखि नै सर्वोच्च परमेश्वरले घोषणा गर्नुभयो कि उहाँ हाम्रो गहिरा आवश्यकताहरू पूरा गर्नुहुनेछ । जसरी कृष्ण कलानेमीलाई नष्ट गर्न आए, येशू आफ्नो शत्रुलाई नष्ट गर्न आउनुभयो, जसले हामीलाई कैदमा राखेको छ । जब जब हामी  सुसमाचार मा येशूको बारेमा थाहा पाउँदै जान्छौ तब तब उहाँ को बारेमा अझ बढी जान्दछौ  यो जान्छौं कि यो कसरी हामीमा लागू गर्न सक्छौं  र यसले आज हाम्रो लागि के अर्थ राख्छ ।

ब्रह्मब्रह्म र आत्मा बुझ्न लोगोसको देहधारण र आत्मा बुझ्न लोगोसको देहधारण

भगवान ब्रह्म ब्रह्माण्डको सृष्टिकर्ताको पहिचान गर्ने साझा नाम हो । पुरातन ऋग वेद (ई.पू. १५००) मा प्रजापति सामान्यतया निर्माताका लागि प्रयोग गरिएको थियो तर पुराणहरुमा यो भगवान ब्रह्माको साथ बदलिएको थियो। आजको प्रयोगमा, सृष्टिकर्ताका रूपमा भगवान ब्रह्मा, विष्णु, (संरक्षक) र शिव (विनाशक) संग, देवी त्रिमूर्ति (त्रिएक भगवान) को तीन पक्ष मध्ये एक हो । ईश्वर (ईश्वर) ब्रह्माको पर्यायवाची हो यसले उच्च आत्मालाई पनि जनाउँछ किनकि यसको कारणले सृष्टि भएको हो ।

यद्यपि ब्रह्मालाई बुझ्नु यो प्राथमिक लक्ष्य हो, व्यवहारमा यो मायावी हो । भक्ति र पूजाको हिसाबले शिव र विष्णुको साथ साथ उनीहरूको जीवनसाथी र अवतारहरूले भगवान् ब्रह्मा भन्दा बढी ध्यान पाएका छन् । हामी छिटै नै शिव र विष्णुको लागि अवतारहरू र जीवनसाथीहरुको नाम दिन सक्छौं, तर ब्रह्माको लागि हामी चुप हुन्छौं ।

किन?

ब्रह्मा, ब्राह्मण वा ईस्वर , जे भए पनि सृष्टिकर्ता हुनुहुन्छ, हामीबाट टाढा गएको र पुग्न नसकिने जस्तो देखिन्छ जो पापहरू, अन्धकार, र अस्थायी कुराहरुमा संलग्न भएर संघर्ष गर्दछन् ।  यद्यपि ब्रह्मा सबैको स्रोत हुन्, र हामीले यस स्रोतमा फर्कनु आवश्यक छ, तर यो ईश्वरीय सिद्धान्त बुझ्ने हाम्रो क्षमता पहुँचयोग्य छैन । त्यसकारण हामी प्रायः आफ्ना भक्तिहरू देवताहरूको लागि केन्द्रित गर्दछौं जुन मानव जस्तै छ, हामीसँग नजिक छ र हामीलाई प्रतिक्रिया दिन सक्छ । हामी ब्राह्मणको प्रकृतिमा टाढाबाट अनुमान लगाउँछौं । अभ्यासमा, ब्रह्मा अज्ञात परमेश्वर हुनुहुन्छ, ब्रह्मा मूर्तिहरू तुलनात्मक रूपमा विरलै छन्।

त्यस अनुमानको केही अंश प्राण (आत्मा) र ईश्वर (ब्रह्माण्ड) संगको सम्बन्ध वरिपरि घुम्छ । यस प्रश्नलाई बिभिन्न ऋषिहरूले बिभिन्न बिचार केन्द्रहरू खडा गरेका छन् । यस अर्थमा, मनोविज्ञानको अध्ययन, हाम्रो  प्राण वा आत्मा, ईश्वरशास्त्र  वा भगवान वा ब्रह्मणको अध्ययनसँग सम्बन्धित छ । यद्यपि बिभिन्न विचारहरू अवस्थित छन्, किनकि हामी भगवानलाई वैज्ञानिक तरिकामा जाँच्न सक्दैनौं, र परमेश्वर टाढा हुनुहुन्छ, त्यसैले सबैभन्दा बुद्धिमान्‌ दर्शनहरू अन्धकारमा व्याप्त हुन्छ।

टाढाको ईश्वरीय सृष्टिकर्तासँग सम्बन्ध जोड्नुको असक्षमता  प्राचीन संसारमा पहिचान गरिएको थियो । पुरातन युनानीहरू संसारको सिद्धान्त वा कारण वर्णन गर्न लोगोस  शव्द प्रयोग गर्थे, र उनीहरूका लेखहरूमा लोगोसको बारेमा छलफल गरिएको थियो । तर्क शब्द लोगोसबाट आएको हो, र अध्ययनको सबै शाखाहरू प्रत्यय-विज्ञान (उदाहरण ईश्वरशास्त्रया ईश्वरविज्ञान, मनोविज्ञान, जीवविज्ञान आदि)  लोगोसबाट आएको हो । लोगोस ब्रह्मा वा ब्राह्मणको बराबर छ ।

हिब्रू वेदहरूले हिब्रूहरू (वा यहूदीहरू) सँग सृष्टिकर्ताले उनीहरूको जातिका पुर्खा  श्री अब्राहामबाट शुरू गरेको काम दश आज्ञा पाएका श्री मोशा सम्म गर्नु भएको छ । तिनीहरूको इतिहासमा, हामी जस्तै, हिब्रूहरूले पनि सृष्टिकर्ता तिनीहरूबाट टाढा भएको महसुस गरे र त्यस्तै अरू देवताहरूको पनि उपासना गर्न आकर्षित भए जुन नजिक र व्यक्तिगत देखिन्थ्यो। त्यसकारण अरु देवी देवता भन्दा फरक देखाउनको लागि हिब्रू वेदले प्रायजसो सृष्टिकर्तालाई सर्वोच्चका परमेश्वर  भनेर सम्बोधन गरेको हुन्छ। हामीले अनुमान गर्‍यौं कि प्रजापति देखि ब्रह्मा  संक्रमणको लागि इस्रायलीहरू निर्वासनमा ईसा पूर्व  २०० मा निर्वासनमा आएका भारतीयहरूले सहयोग पुर्‍याएका थिए, किनकि उनीहरूका पूर्वज अब्राहामद्वारा यो ईश्वरलाई दर्शाइएको थियो र उहाँसँग सम्बन्धित परमेश्वर  (अ) ब्राहाम ।

हामी ब्रह्मालाई आफ्नो इन्द्रियले देख्न सक्दैनौं, न त हाम्रो आत्माको स्वभाव बुझ्न सक्दछौं, त्यसैले भगवान् ब्रह्मलाई हाम्रो दिमाग सँग एक्लै छोड्नुहोस्, निश्चित ज्ञान प्राप्त गर्ने एउटै मात्र तरिका ब्रह्मले आफूलाई प्रकट गर्नु नै हो ।

सुसमाचारका पुस्तकहरूले येशू (येशू सत्संग) लाई सृष्टिकर्ता, वा सर्वोच्च परमेश्वर, ब्राह्म वा लोगोसको अवतारको रूपमा प्रस्तुत गर्दछन् । उहाँ हाम्रो संसारमा ठिक समयमा आउनुभएको थियो किनभने समय र संस्कृतिहरू मार्फत सबै मानिसहरूले महसुस गरेका यी सीमितताहरूको कारण । यूहन्नाको सुसमाचारले यसरी येशूलाई परिचय गर्दछ । जहाँ हामी वचन  शब्द पढ्छौं लोगोस  शब्द पनि  ग्रीक बाटको एउटै शब्द बाट अनुबाद गरिएको हो । वचन / लोगोस प्रयोग गरिएको थियो त्यसैले हामी बुझ्दछौं कि राष्ट्रिय देवताको चर्चा गरिएको छैन, तर त्यो सिद्धान्त वा कारण जहाँबाट सबै व्युत्पन्न भएका छन् । तपाईं जहाँ पनि वचन  देखा पर्छ ब्रह्म  प्रतिस्थापित गर्न सक्नुहुनेछ र यस पाठको सन्देश परिवर्तन हुँदैन।

१. आदिमा ’वचन’ हुनुहुन्‍थ्‍यो, ’वचन’ परमेश्वरसँग हुनुहुन्‍थ्‍यो, अनि ’वचन’ परमेश्‍वर हुनुहुन्‍थ्‍यो।

२. उहाँ आदिमा परमेश्‍वरसँग हुनुहुन्‍थ्‍यो।

३. सबै थोक उहाँद्वारा बनिए, र बनिएको कुनै थोक पनि उहाँ विना बनिएन।

४. उहाँमा जीवन थियो, र त्‍यो जीवन मानिसहरूको ज्‍योति थियो।

५. त्यो ज्‍योति अन्धकारमा चम्‍कन्‍छ, र अन्धकार त्‍यसमाथि विजयी भएको छैन।

६. परमेश्‍वरबाट पठाइएका एक जना मानिस थिए, जसको नाउँ यूहन्‍ना थियो।

७. उनीद्वारा सबैले विश्‍वास गरून्‌ भनेर त्‍यस ज्‍योतिको गवाही दिन उनी साक्षी भई आए।

८. उनी आफै त्‍यो ज्योति थिएनन्‌, तर त्‍यस ज्योतिको गवाही दिन आए।

९. हरेक मानिसलाई ज्ञान प्रदान गर्ने साँचो ज्‍योति संसारमा आउँदैहुनुहुन्‍थ्‍यो।

१०. उहाँ संसारमा हुनुहुन्‍थ्‍यो, संसार उहाँद्वारा बनियो, तापनि संसारले उहाँलाई चिनेन।

११. उहाँ आफ्‍नै मानिसहरूकहाँ आउनुभयो, तर उहाँका आफ्‍ना मानिसहरूले उहाँलाई ग्रहण गरेनन्‌।

१२. तर जतिले उहाँलाई ग्रहण गरे र उहाँको नाउँमाथि विश्‍वास गरे, उहाँले तिनीहरूलाई परमेश्‍वरका सन्‍तान हुने अधिकार दिनुभयो।

१३. तिनीहरू रगतद्वारा, शारीरिक इच्‍छाद्वारा, र कुनै मान्‍छेको इच्‍छाद्वारा होइन तर परमेश्‍वरबाट जन्‍मिएका हुन्‍छन्।

१४. अनि ’वचन’ देहधारी हुनुभयो, र अनुग्रह र सत्‍यताले पूर्ण भई हाम्रा बीचमा  वास गर्नुभयो। हामीले उहाँको महिमा देख्‍यौं, जुन महिमा पिताबाट आउनुभएको एकमात्र पुत्रको जस्‍तो थियो।

१५. यूहन्‍नाले उहाँको विषयमा गवाही दिँदै उच्‍च स्‍वरले भने, “उहाँ त्‍यही व्‍यक्ति हुनुहुन्‍छ, जसको विषयमा मैले भनें, ‘मपछि आउनुहुने मभन्‍दा उच्‍च हुनुहुन्‍छ, किनभने उहाँ मभन्‍दा अघिबाटै हुनुहुन्‍थ्‍यो’।”

१६. उहाँका अनुग्रहको पूर्णताबाट हामीले एउटा अनुग्रहमाथि अर्को अनुग्रह पाएका छौं।

१७. किनभने व्‍यवस्‍था मोशाद्वारा दिइयो, अनुग्रह र सत्‍यताचाहिँ येशू ख्रीष्‍टद्वारा आए।

१८. परमेश्‍वरलाई कसैले कहिल्‍यै देखेको छैन। पिताको साथमा हुनुहुने एक मात्र पुत्रले उहाँलाई प्रकट गर्नुभएको छ।

यूहन्ना १:१-१८

सुसमाचारका पुस्तकहरूले येशूको पूरा विवरणहरू चित्रण गर्न अगाडि बढेको छ जसबाट हामी बुझ्न सक्दछौं कि उहाँ को हुनुहुन्छ, उहाँको लक्ष्य के हो र यसले हाम्रो लागि के अर्थ राख्छ। (‘यूहन्नाले’ यहाँ वर्णन गरेका छन्) सुसमाचारका पुस्तकले येशूलाई परमेश्वरका लोगोस  भनेर परिचय गराएको हुनाले हामी जान्दछौं कि यो ईसाईहरूको लागि मात्र होईन तर भगवान, वा ब्राह्मलाई बुझ्न चाहने सबैलाई विश्वव्यापी लेखनका रूपमा लेखिएको थियो र आफैलाई बुझ्नको लागि पनि । किनकि लोगोस ईश्वरशास्त्रमनोविज्ञानमा धेरै पदहरू छन् र “कसैले पनि परमेश्वरलाई कहिल्यै देखेका छैनन्”, त्यसकारण हाम्रो प्राण (आत्मा) र भगवान (ब्राह्म) लाई बुझ्नु भन्दा उत्तम उपाय अरू के होला र ? उहाँ जीवित हुनुहुन्थ्यो, हिँड्नुभयो र प्रमाणित ईतिहासमा सिकाउनुभयो । हामी उहाँको जन्मको साथ शुरू गर्दछौं, सुसमाचारमा टिपोट गरिएको घटनाको रूपमा ‘वचन देहाधारी भयो’ ।

सूर्यको अन्तर्गत जीवनको सन्तुष्टि खोज्ने माया

माया संस्कृतको अर्थबाट आएको हो  ‘जुन होइन’ हो त्यसैले ‘भ्रम’ हो। बिभिन्न ज्ञानिहरु  ​​र बिचारालयहरूले मायाको भ्रमलाई बिभिन्न तरिकाहरूमा जोड दिएका छन् तर सामान्यतया यो विचार व्यक्त गर्छन् कि भौतिक वा भौतिकले हाम्रो आत्मालाई भ्रमित गर्न सक्दछ र यसैले यसलाई फन्दामा पार्दछ र त्यसलाई बन्धनमा समाहित गर्दछ। हाम्रो आत्मा नियन्त्रण  गर्न र मज्जा लिन आकांक्षी हुन्छ । जे होस्, त्यसो गर्दा हामी कामवासना, लोभ र क्रोधको सेवामा लाग्छौं। अक्सर हामी हाम्रो प्रयासहरू दोब्बर गर्दछौं र, गल्ती माथि गम्भीर गल्ती गर्छौं, भ्रम वा मायामा गहिराइ जान्छ। यसैले मायाले भँवर जस्तै काम गर्न सक्छ जुन बढ्दो शक्तिको साथ, एक पछि अर्को फन्दामा पार्दछ, निराश तिर डोर्याउछ । मायाको परिणाम स्वरूप त्यो जुन अस्थायी हुन्छ त्यही कुरालाई  चिरस्थायीको रूपमा स्वीकार्य गरिन्छ , र यस संसारमा स्थायी खुशीको खोजीमा, जुन यो संसारले  प्रदान गर्न सक्दैन।

ज्ञानको साहित्यिक तमिल पुस्तक, तिरुक्कुरल, माया र यसले हामीमा पार्ने प्रभावलाई यसप्रकार वर्णन गर्दछ:

“यदि एक व्यक्ति आफ्नो कुरामा संलग्न भै समर्पित छ, जान दिन इन्कार गर्दछ, दु: ख ले पनि ती कुराहरु माथि आफ्नो पकड जान दिँदैन।”(तिरुक्कुरल ३५.३४७-३४८)

हिब्रू वेदमा तिरुक्कलसँग मिल्दोजुल्दो ज्ञान छ। यस उपदेश कविताका लेखक सोलोमन थिए। उनले “सूर्यमुनि” जीउँदा कसरी मायाको र त्यसको प्रभावहरूको बारेमा अनुभव गरे उनले वर्णन गर्दछन – जसको अर्थ, भनेको भौतिक चीजको मात्र मान हुन्छ, र सूर्यको मार्गमुनि यस भौतिक संसारमा मात्र स्थायी सुख खोजिरहेको छ।

सुलेमानको मायाको अनुभव सूर्यमुनि

सुलेमान, एउटा प्राचिन राजा आफ्नो ज्ञानको लागि प्रसिद्ध छन, जसले लगभग 950 ईसा पूर्व मा धरै कविताहरुलाई लेखे जुन बाइबलको पुराने नियमको भाग हो। जीवनको सन्तुष्टि प्राप्त गर्नको लागि जे पनि उनले गरे उनले त्यसलाई उपदेशक  नामक पुस्तकले वर्णित गर्दछ। उनी लेख्दछन:

“मैंले आफ्नो मनमा विचार गरे, ‘आऊ, ‘अब असल कुरोचाहिँ के हो भनी पत्ता लाउन म सुख-विलाससित तिम्रो जाँच गर्नेछु।‘…. दाखमद्य पिएर तथा मूर्खतालाई अँगालेर मैले आफैलाई प्रफुल्‍ल तुल्‍याउन कोशिश गरें– मेरो मनले अझै मलाई बुद्धिद्वारा डोर्‍याउँदैथियो; आकाशमुनि यस छोटो जीवनमा मानिसहरूका निम्‍ति असल काम के हो सो जान्‍न भनी मैले इच्‍छा गरें।

मैले ठूला योजनाहरू थालें; मैले मेरो निम्‍ति घरहरू बनाएँ। मैले दाखको खेत स्‍थापना गरें, मैले बगैँचाहरू र उद्यानहरू बनाएँ र तिनमा सबै प्रकारका फलफूलका रूखहरू रोपें, लहलह बढ्‌दैगरेका वृक्षहरूका उद्यानहरूलाई सिँचाइ गर्न मैले पानीका ठूला-ठूला जलाशयहरू बनाएँ, मैले कमाराकमारीहरू किनें र मेरो घरमा जन्‍मेका अरू कमारा-कमारी पनि थिए। मअघि यरूशलेममा हुने अरू कुनैका पनि मेरा भन्‍दा धेरै गाईबस्‍तुका बथान र भेड़ाबाख्राहरूका बगाल थिएनन्‌।
मैले मेरो निम्‍ति सुन र चाँदी तथा राजाहरू र देश-देशबाट धन-सम्‍पत्ति थुपारें; मैले गायक र गायिकाहरू र एउटा स्‍त्रीगृह पनि मानिसका हृदयको मनोरञ्‍जनको निम्‍ति प्राप्‍त गरें, यरूशलेममा मेरो अघिका सबैभन्‍दा म धेरै महान्‌ भएँ। यी सबैमा मेरो बुद्धि मसँगै रह्यो, मेरा आँखाले अभिलाषा गरेको केही प्राप्‍त गर्न मैले आफैलाई इन्‍कार गरिनँ, कुनै सुख-विलास मेरो हृदयलाई मैले इन्‍कार गरिनँ। मेरा सारा कामहरूमा मेरो हृदय आनन्‍दित भयो, र योचाहिँ मेरा सबै परिश्रमको फल थियो।” (उपदेशक 2:1-10)

धन, प्रसिद्धी, बुद्धि, ठुलो ठुलो काम, स्त्रिहरु, आमोद-प्रमोद, राज्य, जीविकाको लागि जीवनवृति, दाखमध इत्यादि…सुलेमानले यी सबैलाई पाए –र यसलाई कुनै पनि अन्य व्यक्ति ले आफ्नो र हाम्रो दिनहरु बाट अधिकले पाए। आइंस्टीनको तीव्रबुद्धि, चौधरी ग्रुप वा पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रको  धन, नेपाली फिल्मी हीरो राजेश हमाल को  सामजिक/यौन सम्बन्धी जीवन, राजकीय वंशवलीसंग सम्बन्धित हुनुको गुण, ठीक त्यसतै नै जसरी  कि बिट्रेनको राजकीय परिवारमा राजकुमार विलियमको साथ छन – यो सबै एक साथ मिलेर त्यसमा पाईद थियो । यस्तो संयोजनलाई कसले पराजित गर्न सक्छ ? तपाई सोच्नु हुन्छ होला कि उनले त सबै मानिस मध्य एक्लै नै सन्तुष्टिलाई पाए होलान्।

उनी द्वारा लेखिएको कविताहरुको एउटा संग्रह, श्रेष्ठगीतमा, जुन बाइबलमा नै पाईद छ, त्यो उनी द्वारा गरिएको कामुकताले भरिएको, गर्मीले भरिएको प्रेम सम्बन्धलाई वर्णित गर्दछ – यस्तो प्रसंग जसले आफ्नो संभावना जीवन-पर्यन्त सन्तुष्टिलाई सबभन्दा अधिक प्रदान गर्न को लागि जन्निछ । पूर्ण कविता यहाँ तल दिएको छ। तर  यहाँ निर त्यस कविताको त्यो भाग दिइएको छ जसमा उनको र उनको प्रेमिकाको मध्यमा प्रेम हुदै गरेको अदला-बदली दिएको छ।

वर

9हे मेरी प्‍यारी, मैले तिमीलाई

फारोको रथकी राम्री घोड़ीसित तुलना गरेको छु।
10कानमा लगाउने लुर्कनले तिम्रा गाला र

सुनको सिक्रीले सजिएको तिम्रो घाँटी

कति राम्रा छन्‌।
11हामीले तिम्रो लागि चाँदीको जलप लाएका

सुनका लुर्कन बनाउनेछौं।

वधू

12महाराजा आफ्‍नो टेबिलमा बस्‍नुहुँदा,

मेरो अत्तरले आफ्‍नो बास्‍ना फिँजायो।
13मेरा प्रेमी मेरो छातीमा झुण्‍डिने  मूर्रले भरिएको

थैलीजस्‍तै मलाई लाग्‍छ।
14मलाई मेरा प्रेमी एन-गदीका दाखबारीका

फुलेको मेहदीको झुप्‍पाझैँ लाग्‍छ।

वर

15हे मेरी प्‍यारी, तिमी कत्ति सुन्‍दरी छ्यौ!

हो, कत्ति सुन्‍दरी!  तिम्रा आँखाहरू ढुकुरजस्‍ता छन्‌।

वधू

16हे मेरा प्रेमी, तपाईं असाध्‍यै सुन्‍दर हुनुहुन्‍छ!

हो, कत्ति सुन्‍दर!  र हाम्रो ओछ्यान हरियाली छ।

वर

17हाम्रो घरका दलिनहरू देवदारुका छन्‌,

र छाना सल्‍लाका हुन्‌।  म त शारोनको गुलाफ

वधू

3वनमा भएका रूखहरूमध्‍ये स्‍याउको रूखजस्‍तै

पुरुषहरूका बीचमा मेरा प्रेमी हुनुहुन्‍छ।

त्‍यस छहारीमा म बड़ो आनन्‍दले बस्‍छु

अनि उहाँको फलको स्‍वाद मलाई साह्रै मीठो लाग्‍छ।
4उहाँले मलाई भोजको गृहमा लानुभएको छ,

र ममाथि भएको उहाँको झन्‍डा प्रेम हो।
5मलाई सजीव पार्न किसमिसको परिकार दिनुहोस्‌,

स्‍याउले मलाई ताजा बनाउनुहोस्‌  किनभने म प्रेमले शिथिल भएकी छु।
6उहाँको देब्रे हात मेरो शिरमुनि छ,

र उहाँको दाहिने हातले मलाई अँगालो हालेको छ।
7यरूशलेमका छोरीहरू हो, म तिमीहरूलाई आज्ञा गर्छु,

मैदानका मुडुली मृग र हरिणहरूको नाउँमा:

आफूले नचाहेसम्‍म प्रेमलाई नउठाओ वा नजगाओ।। (श्रेष्ठगीत 1:9-2:7)

लगभग 3000 वर्ष पुरानो, यस कवितामा बालीवुडको सर्वोत्तम प्रेम सम्बन्धी फिल्महरुको तीव्र रोमांस मिलद छ। वास्तवमा बाइबलले यो वर्णित गर्दछ कि उनले आफ्नो आपार धनले आफ्नो लाई 700 पटरानिहरुलाई प्राप्त अरे! यो बालीवुड वा हालीवुडको सबै भन्दा सफल प्रेमिहरु मध्य निकै अधिक छ। त्यसैले तपाई सोच्नु  हुन्छ होला कि यस सबै किसिमको प्रेमलाई पाएर उनी सन्तुष्टि भए होलान्। तर फेरि पनि यी सबै किसिमको प्रेमको, सबै किसिमको धनको, सबै किसिमको प्रसिद्धिको तर्फ  ज्ञान भएता पनि – उनी यो निष्कर्ष निकाल्द छन:

“उपदेशकको यो वचन हो कि, “व्‍यर्थ नै व्‍यर्थ, पूर्ण रूपमा व्‍यर्थ! सबै व्‍यर्थ हुन्‌’’… आकाशमुनि जे-जे गरिन्‍छन्‌ ती सबै ज्ञानद्वारा अध्‍ययन र अनुसन्‍धान गर्न मैले आफ्‍नो मनमा निश्‍चय गरें। कति ठूलो अभिभारा परमेश्‍वरले मानिसहरूमाथि राखिदिनुभएको छ! सूर्यमुनि गरिएका सबै काम मैले देखेको छु। ती सबै व्‍यर्थ हुन्‌, बतासलाई खेदेको जस्‍तो मात्र।” (उपदेशक 1:1-14)

“…तापनि मेरा हातहरूले गरेका सबै कार्यहरू र प्राप्‍त गर्नलाई मैले परिश्रम गरेका सबै कुरा जब मैले निरीक्षण गरें, तब प्रत्‍येक कुरा व्‍यर्थ थियो। बतासलाई खेदेको जस्‍तो मात्र रहेछ। सूर्यमुनि केही उपलब्‍धि भएन… . तब सूर्यमुनि गरेका मेरा सबै परिश्रम र मेहनतलाई सम्‍झेर म स्‍वयम्‌ निराश भएँ… यो पनि व्‍यर्थ, र ठूलो दुर्भाग्‍य हो।  सूर्यमुनि आफैले गरेका सबै मेहनत र चिन्‍तासहितको परिश्रमबाट मानिसले के पाउँछ र? “त्‍यो पनि व्‍यर्थै हो।”  (उपदेशक 2:11-23)

उनिद्वारा दर्शाइएको आमोद-प्रमोद, धन, कार्य, जीवनवृति, रोमांटिक प्रेमको प्रतिज्ञा अन्तमा सन्तुष्टी प्रदान गर्दछ, एउटा छल मात्र थियो। तर ठीक यही त्यो सन्देश जसलाई आज तपाई र म सुन्दछौ कि यही नै सन्तुष्टिको निश्चित मार्ग हो। सलोमनको कविताले हामीलाई पहिलाई बाट बताएको छ कि उनी यिनी तरीकाहरुको माध्यम बाट सन्तुष्टिलाई प्राप्त गर्न सक्दैन थिए।

सलोमन आफ्नो कवितामा जीवनको जस्तै मृत्युको विषय माथि पनि चिन्तन प्रगट गर्दछ:

मानिसको भाग्‍य पशुको झैँ हुन्‍छ। ती दुवैको एउटै दशाले प्रतीक्षा गरिरहन्‍छ। एउटा जसरी मर्छ, अर्को पनि त्‍यसरी नै मर्छ। सबैको एउटै सास हुन्‍छ। मानिसहरूको पशुभन्‍दा बढ़ी सुविधा हुँदैन। हरेक कुरा व्‍यर्थ हो;

सबै एउटै ठाउँमा जान्‍छन्‌, किनभने सबै धूलोबाट आएका हुन्‌ र सबै धूलोमा फर्किजान्‍छन्‌; मानिसको आत्‍माचाहिँ उँभोतिर र पशुको तल माटोमा जान्‍छ भनी कसले जान्‍दछ र?” (उपदेशक 3:19-21)

किनभने धर्मात्‍मा र दुष्‍ट, असल र खराब, शुद्ध र अशुद्ध, बलि चढ़ाउनेहरू र बलि नचढ़ाउनेहरू सबै सामान्‍य अन्‍त्‍यका साझेदार हुन्‍छन्‌। असल मानिसलाई झैँ पापीलाई पनि हुन्‍छ। शपथ खानेहरूलाई झैँ शपथ खान डराउने मानिसहरूलाई पनि हुन्‍छ; सूर्यमुनि हुने प्रत्‍येक काममा दुष्‍टता छ। सबैलाई एकै अन्‍त्‍य आइपर्छ। मानिसहरूका हृदय दुष्‍टताले भरिएका हुन्‍छन्‌, र तिनीहरूका जीवनकालभरि नै तिनीहरूका हृदय पागलपनाले भरिन्‍छन्‌, अनि त्‍यसपछि तिनीहरू मरेकाहरूसँग मिल्‍नजान्‍छन्‌; बाँचिरहनेहरूका साथमा हुनेसँग आशा हुन्‍छ। जिउँदो कुकुरको स्‍थिति मरेको सिंहको भन्‍दा असल हो; किनभने हामीहरू मर्नेछौं भनी जीवितहरूले जान्‍दछन्‌, तर मरेकाहरूले त केही पनि जान्‍दैनन्‌। तिनीहरूका निम्‍ति केही प्रतिफल हुँदैन। तिनीहरूको सम्‍झना पनि लोप हुन्‍छ। (उपदेशक 9:2-5)

किन बाइबल, एउटा पवित्र पुस्तक, सम्पन्नता र प्रेमको प्राप्तिको बारेमा कविताहरुलाई वर्णित गर्दछ – किनकी यो ठीक त्यहि कुराहरु हो जसलाई हामी पवित्रतासंग संबद्ध गर्दैनौ?हामी मध्य अधिकांशले यो अपेक्षा गर्दछौ कि पवित्र पुस्तकले जीवन यापन गर्नको लागि तपस्या, धर्म र नौतिक विचारधाराहरुको विचार विर्मश गरोस् । र किन सलोमन बाइबलमा मृत्युको लागि यसरी अन्तिम र निराशावादी तरीकले लेख्दछन?

सलोमन द्वारा लिइएको मार्ग लाई, जसमा सामान्यत: संसारको सबै कुराहरुको  प्राप्तको प्रयास गरिएको छ, स्वयंको लागि जीवन जिउनु थियो, जीवनको अर्थ, आमोद-प्रमोद वा आदर्श कुनै पनि वस्तुलाई पाउनको लागि कुनै कुरालाई चुन्नु थियो। तर यसको अन्त सलोमनको लागि राम्रो थिएन – सन्तुष्टि अस्थाई र छलले भरिएको थियो। उनले बाइबलमा दिएको कविताहरु एउटा ठुलो चेतावनीको रूपमा  रहेको छ –“त्यसमा नजाऊ – त्यसले तपाइलाई निराश गर्नेछ!” किनकी लगभग हामी मध्य सबै त्यही मार्गमा हिड्ने कोशिश गर्नेछौ जसमा सलोमन हिडे त्यसैले यदि हामीले उनको सुन्छौ भने हामी बुद्धिमान हौ।

सुसमाचार –सलोमनको कविताहरुको उत्तर

येशू ख्रीष्ट (येशू सत्संग) यधपि बाइबलमा लेखिएको सबैभन्दा परिचित व्यक्ति हुनुहुन्छ। उहाँले पनि जीवनको बारेमा यस कथनलाई भनेका छन। वास्तवमा उनले भने:

“…म त तिनीहरूले जीवन पाऊन्‌, र त्‍यो प्रशस्‍त मात्रामा पाऊन्‌ भन्‍ने हेतुले आएँ” (यूहन्ना 10:10)

“हे सबै थाकेका र बोझले दबिएका हो, मकहाँ आओ, म तिमीहरूलाई विश्राम दिनेछु। मेरो जुवा आफूमाथि लेओ, र मसँग सिक, किनभने म विनम्र र कोमल हृदयको छु, अनि तिमीहरूले आफ्‍ना आत्‍मामा विश्राम पाउनेछौ। किनकि मेरो जुवा सजिलो छ, र मेरो भारी हलुको छ।”(मत्ती 11:28-30)

जब येशू यो भन्नुहुन्छ कि सलोमन द्वारा आफ्नो कविताहरुमा लेखिएको निरर्थकता र निराशाको लागि उत्तर दिन्छ।हुन सक्छ, यधपि, यहाँ निर सलोमनको पथ-को-अन्तको लागि एउटा उत्तर हो। समग्रमा, सुसमाचारको शाब्दिक अर्थ नै ‘शुभ सन्देश’ हो । के सुसमाचार वास्तवमा शुभ सन्देश हो? यसको उत्तर पाउनको लागि हामीसंग सुसमाचार द्वारा दिइएको समझ हुनु आवश्यकता छ। यसको साथमा हामी एउटा नासमझ आलोचक बनि बिना सुसमाचार दावाको जाँच गर्दै– सुसमाचारको बारेमा तर्किक रूपले सोच्नु आवश्यता छ।

जब म आफ्नो कहानीलाई यहाँ निर सांझा गर्छु,तब मैले यसको लागि यो यात्रा गरिएको हो।यस बैबसाईट मा दिएको लेख यसकारण हो कि तपाई स्वयं आफ्नो लागि सुसमाचारको शुभ सन्देशको खोजी गर्नुहोस।

भजनसंग्रह 22 को भविष्यवाणीकोरहस्य

केही वर्षपहिले मसंग काम गर्ने मेरा एकसहयोगी, जीत, मेरो टेबुलको नजिक घुम्दै आयो। जीत एउटा समझदार रशिक्षितव्यक्ति थिए – रनिश्चितरूपले सुसमाचारको अनुयायीथिएन।तर पनि केहि मात्रा सम्म जिज्ञासुथिए,त्यसैले हाम्रो बीचमा केहिन्यानो रखुला वार्तालाप हुन्थियो।उनले बाइबललाई कहिले पनि पढेको थिएनन,त्यसैले मैले उनलाईअझै धेरै खोजबीन गर्नको लागि प्रोत्साहितगरे।

एक दिन उनी मेरो कार्यालयमा बाइबलको साथ मलाई यो देखाउनको लागि आयो कि उसले बाइबल पढी रहेको थियो। उनले बाइबललाई  यसै बीचबाट खोल्यो।मैले उसलाई सोधे कि उनी के अध्यन गर्दै छन्। हाम्रो वार्तालाप यस प्रकारको हुन्थियो।

“म भजनसंग्रह 22 को अध्यन गर्दै छु उसले भन्यो

साचै,”मैले भने। “जे तिमी पढ्दै छौ त्यसको बारेमा के विचार छ?”

“मलाई लाग्छ कि म येशूको क्रूसीकरणको बारेमा पढ्दै छु,” जीत ले उत्तर दिए।

“यो त रामो अनुमान हो “, महाँसे। “तर तिमी यस घटनाबाट एक हज़ार वर्ष पहिलेको अध्ययन गरि रहेको छौ। भजन संग्रह 22 दाऊद द्वारा लगभग 1000 ईसा पूर्व मा लेखिएको हो । येशूको  क्रूसीकरण 30 ईस्वी सन्मा घटित भयो। एक हज़ार वर्ष पश्चात्।”

जीतलाई यो थाहा थिएन कि भजनसंग्रह  उहाँको समकालीनमानिस द्वारालेखिएको  येशूको जीवनको सुसमाचारको  वृतान्त थिएन। भजनसंग्रह येशूको बारेमा 1000 वर्षो पहिले ऋषिहरु द्वारा प्रेरित एक पवित्र हिब्रू भजन थियो। जीतले तकेवल येशूको बारेमा केहि कथा मात्र सुनेका थिए, जसमा उहाँ क्रूसीकरण, रअन्धधुन्दतरीकले आफ्नो बाइबलखोल्नु, पढ्नु आदि सम्मिलित थियो, जसले क्रूसीकरणको वर्णनको आभास दिन्थ्यो।यस असल तरीकालाईनजानीकन, उसले यो  अनुमान लगायो कि यो क्रूसीकरणको  कथा थियो, जसलाई प्रतक वर्ष गुड फ्राइडे  अर्थात् शुभ शुक्रवारको, दिनमा  स्मरण गरिन्छ। बाइबलपढ्न प्रति उसले गरेको पहलेगलत-कदमदेखेर हामी आफ्नो मुख लुकाएर हस थियौ।

भजनसंग्रह प्राचीन हिब्रू भजनहो र यो  3000 वर्षों पहिले ऋषि दाऊद द्वारा लेखिएको थियो ।

तबमैले जीतसँग सोधे उसले भजनसंग्रह 22 मा के भेट्यो, जसको कारण उसले यो सोच्यो कि यो येशुको क्रूसीकरणको बारेमा पढ्दै थियो। यस प्रकारले हाम्रो सानो अध्ययन आरम्भ भयो।  म तपाई लाई केहि समानताहरु माथि विचारगर्नको लागि निमन्त्रणा गर्छु,जुन एउटा तालिकामा एक-अर्कोको सामुन्ने राखियो। हाम्रो सहायताको लागि भिन्नदै  रंगले समान पाठहरुलाई एक अर्कोसंग मिलान गरियो।

भजनसंग्रह 22 मा पाइने क्रूसीकरणको विवरणलाई

सुसमाचारमा दिएको विवरणको साथ तुलना

 

सुसमाचारको आँखो देखि साक्षी द्वारा क्रूसीकरणको विवरण भजनसंग्रह22:  1000 ईसा पूर्व
(मत्ती27:31-48) .. तब उनीहरुले उहाँलाई(येशू) क्रूसमा झुण्‍ड्याउन लगे….39आउने-जानेहरूले आ-आफ्‍नो मुन्‍टो हल्‍लाएर उहाँको गिल्‍ला गरे, “… आफैलाई बचा, र परमेश्‍वरको पुत्र होस्‌ भने, क्रूसबाट ओर्लेर तल आइज!41मुख्‍य पूजाहारीहरूले पनि शास्‍त्रीहरू र धर्म-गुरुहरूका सँगसँगै उहाँको गिल्‍ला गर्दै भने, 42“यसले अरूलाई त बचायो, आफूलाई चाहिँ बचाउन सक्‍दैन। यो ‘इस्राएलको राजा’ हो! अहिले क्रूसबाट तल ओर्लेर आओस्, र हामी यसलाई विश्‍वास गर्नेछौं।43यसले परमेश्‍वरमा भरोसा राख्‍छ। परमेश्‍वरले यसलाई चाहनुहुन्‍छ भने उहाँले यसलाई अहिले छुटकारा देऊन्….तीन बजेतिर येशू यसो भनेर ठूलो सोरले कराउनुभयो… “हे मेरा परमेश्‍वर, हे मेरा परमेश्‍वर, तपाईंले मलाई किन त्‍याग्‍नुभएको छ?”… 48तिनीहरूमध्‍ये एक जनाले झट्टै दगुरेर गई एउटा स्‍पन्‍ज लिई सिर्कामा चोपेर निगालोमा राखी उहाँलाई पिउन दियो। (मर्कूस15:16-20)16 सिपाहीहरूले उहाँलाई महलभित्र लगे…तिनीहरूले उहाँलाई बैजनी रङ्गको वस्‍त्र लगाइदिए, र काँढ़ाहरूको मुकुट गाँथेर उहाँको शिरमा लगाइदिए।18अनि “यहूदीहरूका राजाको जय” भन्‍दै तिनीहरूले उहाँलाई सलाम गर्न लागे। 19अनि तिनीहरूले उहाँको शिरमा निगालोले हिर्काउँदै उहाँलाई थुके, र घुँड़ा टेकेर उहाँलाई दण्‍डवत्‌ गरे। 20अनि येशूको गिल्‍ला गरिसकेपछि तिनीहरूले बैजनी वस्‍त्र फुकालिदिए, र उहाँका आफ्‍नै लुगा लगाइदिए। त्‍यसपछि तिनीहरूले उहाँलाई क्रूसमा टाँग्‍नलाई बाहिर….37तब येशूले ठूलो सोर निकालेर प्राण त्‍याग्‍नुभयो। (यूहन्ना 19:34) उनीहरुले उहाँका खुट्टा भाँचेनन्‌…., उहाँको कोखामा भालाले घोच्‍यो, र तुरुन्‍तै रगत र पानी निस्‍क्‍यो… तब उनीहरुले उहाँलाई(येशू) क्रूसमा टांगे…(यूहन्ना 20:25) [थोमा] जबसम्‍म म उहाँका हातमा कीलाहरूका डोब देख्‍दिनँ,(यूहन्ना 19:23-24) जब सिपाहीहरूले येशूलाई क्रूसमा टाँगे, तब तिनीहरूले उहाँका वस्‍त्र लिएर प्रत्‍येक सिपाहीलाई एक-एक भाग हुने गरी चार भाग गरे….  यसकारण तिनीहरूले आपसमा भने, “योचाहिँ नच्‍यातौं, तर यो कसको हुने हो भनी चिट्ठा हालौं।”…1 हे मेरा परमेश्‍वर, हे मेरा परमेश्‍वर,तपाईंले मलाई किन त्‍याग्‍नुभएको छ? मलाई बचाउनबाट तपाईं किन यति टाढ़ा हुनुहुन्‍छ? अनि मेरो करुण-क्रन्‍दनका शब्‍दहरूबाट त्‍यति टाढ़ा?

2मेरा परमेश्‍वर, दिनको समयमा म पुकार्छु, तर तपाईं उत्तर दिनुहुन्‍न;राती पनि म शान्‍त बन्‍दिनँ… 7मलाई देख्‍नेहरू जति सबैले मेरो ठट्टा गर्छन्‌,तिनीहरू ओठ लेब्‍र्याउँछन्‌, र मुन्‍टो बटार्दै भन्‍छन्‌,

8“त्‍यसले परमप्रभुमाथि भरोसा गर्दछ,त्‍यसलाई उहाँले नै छुटाऊन्‌,” उहाँले नै त्‍यसको उद्धार गरून्‌, किनकि त्‍यससँग “उहाँ प्रसन्‍न हुनुहुन्‍छ।”

9तैपनि तपाईंले नै मलाई गर्भबाट निकालिल्‍याउनुभयो; मेरी आमाको काखैबाट तपाईंले मलाई तपाईंमाथि भरोसा राख्‍ने बनाउनुभयो।

10मेरो जन्‍मैदेखि म तपाईंमा अर्पण गरिएँ, मेरी आमाले मलाई जन्‍म दिएदेखि तपाईं मेरा परमेश्‍वर हुनुभएको छ।11मबाट टाढ़ा नहुनुहोस्‌, किनकि सङ्कष्‍ट नजिकै छ,

र मलाई गोहार गर्ने कोही छैन।

12धेरै साँढ़ेहरूले मलाई घेरेका छन्‌, बाशानका बलिया साँढ़ेहरू मेरो चारैपट्टि छन्‌।

13आफ्‍नो शिकार फहराउने भोकाएका गर्जने सिंहहरू मेरो विरुद्ध आफ्‍ना मुख बाउँछन्‌।

14म त पानीझैँ पोखिएको छु,र मेरा सारा हड्डीका जोर्नीहरू फुस्‍केका छन्‌; मेरो मुटु मैनजस्‍तै भइसकेको छ, मेरो छातीभित्र त्‍यो पग्‍लेको छ।

15माटोको खपटोझैँ मेरो बल सुकिसकेको छ,

र मेरो जिब्रो मेरो तालुमा टाँसिएको छ। तपाईंले मलाई मृत्‍युको धूलोमा मिलाउनुभएको छ।

16कुकुरहरू मेरो चारैपट्टि छन्‌, कुकर्मीहरूको समूहले मलाई घेरेको छ;तिनीहरूले मेरा हात र मेरा खुट्टा छेड़ेका छन्‌।

17मेरा सबै हाड़हरू म गन्‍न सक्‍छु;मानिसहरू द्वेषसाथ मलाई एकटक लाएर हेर्छन्‌;

18तिनीहरू मेरा वस्‍त्रहरू आपसमा बाँड्‌छन्‌

र मेरो पोशाकको निम्‍ति तिनीहरूले चिट्ठा हाल्‍छन्‌।

यस बाट जीत ले तार्किकतर गलत निष्कर्ष निकालेका थिए भजनसंग्रह 22 गुडफ्राइडेको क्रूसीकरणको आँखा देखि साक्षीहरुको वृतान्त थियो, यहाँ निर हामीलाई एउटा प्रश्नसोध्नु पर्ने हुन्थियो।

हामीले कसरी भजनसंग्रह22 र क्रूसीकरणको मध्यमा पाइने समानाताहरुको व्याख्या गर्न सक्छौ?

के यो संयोगहो कियो विवरणयति धेरै सटीकता को साथमा एक अर्को संग सदृश छ किवस्त्रलाई बाड्नेछन ( सिलाई बिना माथि देखि तलसम्म बुनेको कपड़ा मानिसहरु मध्य बडी दिएर सैनिकहरु मध्य विभाजित गरिएको थियो) रचिठ्ठाहाले (त्यसैले कि सिलाई बिनाको वस्त्रखराब नहोस् भनि उनीहरुले चिट्ठाहाले)। भजनसंग्रह 22 क्रूसीकरणको घटना घटित हुनु भन्दा अगाडी लेखिएको थिए, तरपनि यसले विभिन्न विवरण हरुको वर्णनगर्दछ (हाथरपाऊमा छेड, हड्डीको जोर्नी बाहिर निस्कनु–शिकारको रुपमा उहाँलाई टाँगी दिनु)। यसको अतिरिक्त, यूहन्नाको सुसमाचारमा भनिएको छ कि जब येशूको को खामा भाला हानियो, तब रगत रपानी बग्यो, जसले यो संकेत दिन्छ कि उहाँको हृदयको चौतर्फ तरल पदार्थ जम्मा भएको थियो। येशूलाई यस कारण हृदय घात भएको थियो। यो भजनसंग्रह 22 मा दिएको ‘मेरो हृदय मैन भयो ‘को वर्णनको साथ मेल खान जान्छ।

भजनसंग्रह 22 यस्तो लेखिएको थियो मानौं कि येशूको क्रूसीकरणलाई  देखिएको थियो। तर यो कसरी हुन सक्छ, किनकी यसलाई 1000 वर्ष पहिले नै लेखिएको थियो?

भजन संग्रह 22 को परमेश्वर-प्रेरित स्पष्टीकरण

सुसमाचारमा येशूले तर्कदिनु भयो कि यो समानताहरु स्वयंमा भविष्यवाणी थियो। ईश्वरले येशूको जीवन र मृत्यु को विवरणको भविष्यवाणीको लागि येशूको जीवनको सयौ वर्ष पहिले नै पुराने नियम को भविष्यवक्ता हरुलाई प्रेरित गरिएको थियो ताकि हामी हरुले यो थाहा गर्न सकौकियो सबै परमेश्वरको योजनामा थियो। भविष्यवाणी पूरा हुनु गुडफ्राइडेको यी घटनाहरु माथि एउटा ईश्वरीय हस्ताक्षरहुनु जस्तै हो किनकी कुनै पनि मानवयस प्रकारको विवरणको साथ भविष्यको भविष्यवाणी गर्न सक्दैन। यो इतिहासमा परमेश्वरको कार्य रहस्तक्षेपको प्रमाणहो।

भजनसंग्रह 22 को स्वभाविक स्पष्टीकरण

अन्य मानिसहरुले तर्क दिन्छन् कि गुडफ्राइडेको क्रूसीकरणको घटनाहरु को साथ भजन संग्रह 22 को समान यसकारण छ, किनकी सुसमाचारको लेखेक हरुले भविष्यवाणी अनुरूपघटनाहरु घटित हुनलाई लेखियो। तर यो स्पष्टीकरण पुरा तरिकाले बाइबल बाहिर को इतिहासकार हरुको गवाही लाई अनदेखा गर्दछ। जोसीफुस र टैक्टुस क्रमशः हामीलाई यो बताउछन कि:

“यस समयमा एउटा बुद्धिमान व्यक्ति थिए… येशू … असल,र … गुणी। र यहूदिहरु को र अन्य जाति हरुको मध्य अन्य मानिस हरु उहाँ को शिष्य/चेला भए। पिलातुसले उहाँ लाई क्रूसमा चढ़ामर्ने दण्ड दिए। “(जोसीफुस. 90 ईस्वी सन. प्राचीन इतिहास. खण्ड -18, भाग -13. जोसीफुस एक यहूदी इतिहासकार थिए

 

“ख्रिस्तुस, संस्थापक नाम भएका, जसलाई तीबुरियुस को शासन कालमा यहूदियाको राज्यपाल पेन्तुस पिलातुसले मरे का थिए “(टैक्टुस. 117 ईस्वी सन्. वर्षक्रमिकइतिहास, खण्ड – 15, भाग – 44. टैक्टुस रोमी इतिहासकार थिए)

उनी हरुको ऐतिहासिक साक्षी यो सुसमाचार हरुमा सहमतहुन्छ कि येशूलाई क्रूसमा चढ़ाइएको थियो। यो महत्वपूर्णछ, किनकी भजन संग्रह 22 मा दिए को विवरण केवल क्रूसमा चढ़ाइनु को विवरण हो। यदि सुसमाचारको लेखक वास्तविक घटना हरुलाई उनको भजन संग्रह 22 को अनुरूपपूरा बनाउन को लागि लेख्दै थिए त्यति बेला उनी हरुलाई मूल रूपमा सम्पूर्ण क्रूसीकरण को घटना लाई निर्मित गर्नु पर्थ्यो। तापनि त्यस समयमा कसैले पनि उहाँको क्रूसीकरणलाई इन्कार गरेनन, र यहूदी इतिहासकार जोसीफुस ले स्पष्ट रूपले भन्दछन कि क्रूसीकरण को घटना यसरी नै घटित भए को थियो।

भजन संग्रह 22 र येशू को विरासत

यसको साथै, भजन संग्रह 22 उपरोक्त तालिका मा दिए को वचन 18 मा नै समाप्त हुदैन। यो निरन्तर हुँदै। अन्तमा दिए को – एक व्यक्ति मरे पश्चात्विजयी प्राप्तिमा ध्यान !

26गरीबहरू खाएर तृप्‍त हुनेछन्‌; परम प्रभु को खोजी गर्नेहरूले, उहाँको प्रशंसा गर्नेछन्‌- तिमीहरू का हृदय सदा जीवित रहून्‌!

27समस्‍त पृथ्‍वीका सबै जातिहरूले स्‍मरण गर्नेछन्‌,र परम प्रभुतिर फर्कनेछन्‌; जाति-जातिका सबै परिवार हरूले उहाँलाई दण्‍डवत्‌ गर्नेछन्‌।

28किन भने राज्‍य त परम प्रभु कै हो,र सबै जातिहरू माथि उहाँले नै शासन गर्नुहुन्‍छ।

29पृथ्‍वी का सबै धनीहरूले भोज गर्नेछन्‌, आराधना गर्नेछन्‌;जस-जसले आफ्‍नो प्राण बचाउन सक्‍दैनन्‌, जो धूलोमा मिलि जानेछन्‌- ती सबै उहाँको सामुन्‍ने घोप्‍टो पर्नेछन्‌।

30भावी सन्‍तानले उहाँको सेवा गर्नेछन्‌, भावी पुस्‍तालाई परम प्रभु को बारेमा बताइनेछ।

31अहिलेसम्‍म जन्‍म नभए को एउटा जातिलाई तिनीहरूले उहाँको धार्मिकताको घोषणा गर्नेछन्‌- किन कि उहाँले यो गर्नुभएको छ। (भजनसंग्रह22:26-31)

यसले त्यस व्यक्तिको मृत्यु को घटनाहरुको विवरणको बारेमा कुरा गर्दैन। त्यी विवरणहरु भजनसंग्रहको आरम्भमा नै अध्ययन गरि सकौ। भजनकारले अबत्यस व्यक्तिको मृत्युको विरासतमा आउनु हुने सन्तानभविष्यको पीढी‘ (वचन 30) लाई संबोधितगर्दछ।

त्यो को हुनेछ?

येशूलाई क्रूसमा टाँगीए को 2000 वर्ष पश्चात् पनि हामी जीवितछौं। भजनकारले हामीलाई बताउद छन् कि सन्तानजसले त्यस छेडिएकोव्यक्तिको अनुसरगर्दछ, जसले यस्तो प्रकारको भयानक मृत्यु प्राप्त गर्यो, उनको सेवागर्नेछ र उनको बारेमा बताउने छन। वचन 27ले यस प्रभावको भौगोलिक सीमाको भविष्यवाणीगर्दछ – पृथ्वीको बारेमा टाढा-टाढाको देशजाति-जातिको सबै कुलउनीहरुलाई यहोवे को तर्फ फर्किन को लागि प्रेरितगर्दछ । वचन 29 भविष्यवाणीले यो गर्दछ कि जसले आफ्नो प्राण बचाउन सक्दैन (किनकी हामी मरणशील प्राणी हौ, जसको अर्थहामी सबै हौ) एकदिन उहाँको सामुन्ने घुँडा टेक्नेछौ। यस व्यक्तिको धार्मिकतायी मानिस हरुको लागि घोषित गरिनेछ जुन उहाँको मृत्युको समय जीवित थिएनन (जसको अहिले जन्म भएको छैन)।

भजन संग्रह 22 कोनिष्कर्षमा यसको केहि सम्बन्ध छैन कि सुसमाचार को वृतान्तले यसलाई उधारोलिए को हो या क्रूसमा चढ़ाइनु को घटनाहरु लाई निर्मित गरिएको हो, किन कियसले यहाँ धेरै पछि आउन हुने जसले युगको साथमा कार्य गर्दछ– अर्थात् हाम्रो समयसँग। पहिलो शताब्दीमा भएको सुसमाचार लेखक ले येशू को मृत्यु को समय लाई हाम्रो समय सम्मको लागि प्रभावित ‘पार्न सक्दैन’। उनिहरुलाई यो थाहा थिएन कि यसको प्रभाव के  हुनेछ।

एक व्यक्ति भजन संग्रह 22 को तुलनामा येशूको विरासतको यस भन्दा असल भविष्यवाणीगर्न सक्दैन।यहाँ सम्म कि वार्षिक विश्वव्यापी गुडफ्राइडे समारोहरुलाई ध्यानमा राख्दै उहाँको मृत्युको दुई हजारवर्ष  पश्चात् पनि उहाँको वैश्विक प्रभावको स्मरण गराउछ। यसले भजन संग्रह 22 को निष्कर्षलाई पूरागर्दछ, ठीक यस्तै सटीकताको साथ छ जति कि उहाँको मृत्युको विवरणको लागि आरम्भिक भविष्यवाणीमा भनिएको थियो।

विश्वको इतिहासमा अरु कसले यस्तो दावागर्न सक्छ किउहाँको मृत्युको विवरणको साथ-साथटाढाको भविष्यमा उहाँकोमा जीवनको विरासतको 1000 वर्ष पहिले नै भविष्यवाणी हुनेछ?

यधपि, मेरो साथी जीत को जस्तै, तपाईं पनि येशूको क्रूसमा चढ़ाउनु लाई भजन संग्रह 22 को प्रकाशमा हेर्न लाई विचारगर्नु हुन्छ। यसको लागी केहि मानसिक प्रयास गर्नु पर्छ। तरपनि यो सार्थकछ, किनकी जुन व्यक्तिको बारेमा भजन संग्रह 22 मा भनिएको छ, त्यो पहिले देखीको प्रतिज्ञा थियो:

म त तिनीहरूले जीवन पाऊन्, र त्‍यो प्रशस्‍त मात्रा मापाऊन्‌ भन्‍ने हेतु ले आएँ। (यूहन्ना 10:10)

गुडफ्राइडे को लागि सम्पूर्ण सुसमाचार को वृतान्त यहाँ निर दिएको छ, जसलाई भजन संग्रह 22ले पहिले देखि नै देखे को थियो र यहाँ निर यस उपहारको बारे तपाईको लागि व्याख्या गरिए को छ।

वर्णको साथ-साथ अवर्ण: यी पुरूषसबैकोलागि आउने छन्

हामीले सिकेका छौ किप्राचीनवेदहरुले आउनुहुने व्यक्तितर्फ पहिलेनै कसरी हेरेको थियो। हामीले ऋग्वेदमापुरुष सूक्ति को  पुस्तकको साथ आरम्भ गरेका थिऔ। त्यसपछि हामीले हिब्रू वेदहरुको साथ आफ्नो अध्ययनलाई  अघि बढाउदै, यो सुझावदियौ कि संस्कृत र हिब्रू वेदहरु (बाइबल) दुबैको भविष्यवाणी येशू सत्संग (नासरतको येशू) द्वारा पुरा गरिएको थियो

यस कारण नासरत को येशू भविष्यवाणी गरिएको पुरुष या मसीह हुनुहुन्थ्यो? के उहाँ केवल एउटा निश्चित धार्मिक समूहको लागि मात्र आउनु भएको थियो, याउ हाँ सबै जातिको लागि आउंदै हुनुहुन्थियो– जसमा सबै जातिहरु, वर्णदेखि लिएर अवर्ण सबै सम्मलित छन्।

पुरुष सूक्तिमा जाति (वर्ण) व्यवस्था

पुरुष सूक्ति ले यस पुरुषको बारेमा यस्तो भनेका छन:

पुरुष सूक्ति श्लोक 11-12  – संस्कृत मानेपाली  अर्थ
यतपुरुषंवयदधुःकतिधावयकल्पयन |
मुखंकिमस्यकौबाहूकाऊरूपादाउच्येते ||
बराह्मणो.अस्यमुखमासीदबाहूराजन्यःकर्तः |
ऊरूतदस्ययदवैश्यःपद्भ्यांशूद्रोअजायत ||
11 जबउनीहरुले यी पुरुषलाई विभाजित गरे तब उनीहरुले उहाँको कति टुक्रा बनाए?

उनीहरुले उहाको मुख, उहाको हातलाई  के भने? उहाँक सफ्रा र खुट्टालाई के भने?

12 ब्राह्मणउहाँको मुख थियो, उहाँको दुबै बहुली बाट उहाँको दुई राजान्या बन्थियो।

उहाँको सफ्रा वैश्य बन्यो, उहाँको पैतला देखि शूद्रको उत्पत्ति भयो।

संस्कृतवेदहरुमा जातियावर्णको पहिलो उल्लेख पाइन्छ। यो यस पुरुष को शरीर बाट अलग हुने चार जातिको  कुरा गर्द्छन। ब्राह्मणजाति/वर्ण उहाँको मुख द्वारा आएको हो, राजान्या (जसलाई आजक्षत्रियजाति/वर्णको रूपमा चिनिन्छ), उहाँको सफ्रा बाट वैश्यजाति/वर्ण, र उहाँको खुट्टा बाट शुद्रजाति आएको थियो। वेदहरु  रचित पुरुष हुनुको लागि येशूलाई यी सबै जातिहरुको प्रतिनिधित्व गर्न सक्षम हुन पर्छ ।

के उहाँ नै हो?

ब्राह्मणर क्षत्रिय को रूपमा ख्रीष्ट

हामीले हेरौ ‘ख्रीष्ट ‘ या मसीहएउटा प्राचीनहिब्रू पदवीहो जसको अर्थ’शासक’ हो – वास्तवमा राजाहरुको राजा सँग छ। ‘ख्रीष्ट’ को रूपमा, येशू पूर्ण रुपले क्षत्रिय को पहिचान राख्नु हुन्छ र यस को प्रतिनिधित्व गर्न सक्नु हुन्छ। हामीले यो पनि हेरौ कि ‘शाखा’ को रूप मा येशू लाई एउटा पुरोहितको रूप मा आउनु हुने भविष्यवाणी गरिए को थियो, त्यसैले उहाँ पूर्ण रुपले आफ्नो पहिचान ब्राह्मणक सगं राख्नु हुन्छ रत्यसको प्रतिनिधित्व गर्न सक्नु हुन्छ। सत्य यो हो कि हिब्रू भविष्यवाणीले यो संकेत दिए को छ कि उहाँ एउटा पुरोहित(पण्डित ) अर्थात् याजक र राजा दुबै को  भूमिका हरु लाई एक व्यक्तिले लाई पूर्ण गर्नु हुनेछ।

‘…र त्यो महामहिमाले पहिर्याइनेछ र आफ्नो सिंहासनमा विराजमान भएर राज्य गर्ने छ, र त्यो सिंहासनमा  एउटा पुजाहारी हुनेछ। अनि दुवैको बिचमा मिलाप हुनेछ ‘ (जकरिया 6:13)

येशू वैश्य को रूपमा

हिब्रू ऋषिगणहरु/भविष्यवक्ताहरु ले यो पनि भविष्यवाणीगरे किआउनु हुने पुरूष एउटा व्यापारी जस्तै हुनुको कारण, एउटा व्यापारी बन्ने छ। यस भविष्यवाणी लाई यशैया (750 ईसा पूर्व) ले बाइबलमा गरे को थियो:

त मेरो दृष्टिमा बहुमुल्य र आदरणीय भएको ले र मैले तलाई प्रेम गरेको कारणले, म मानिसहरुलाई तेरो सट्टा, र जाति जातिलाई तेरो जीवनको सट्टा दिनेछु । (यशायाह 43:4)

यहा निर परमेश्वर भविष्यवाणी को रूपमा आउने हुने को बारेमा भविष्यवाणी, यो भन्दै गरि राखे को छ कि उहाँ वस्तुहरु को व्यापार गर्नु हुनेछैन, अपितु उहाँले आफ्नो जीवन को बदलामा मानिसहरुको व्यापार गर्नु हुनेछ। यस प्रकारले आउनु हुने त्यो पुरूष अर्थात् व्यक्ति एउता व्यापारी हुन सक्छ, जसले मानिसलाई मुक्त पर्न व्यापार गर्नु हुनेछ। एउटा व्यापारीको रूपमा उहाँ ले स्वयं आफै लाई वैश्य को रुपमा पहिचान गराउनु भयो र उनीहरु को प्रतिनिधित्व गर्न सक्नु हुन्छ।

शुद्र – दास

ऋषिगणहरु/भविष्यवक्ताहरुले एउटा दास या शुद्र को रूपमा यी आउनु हुने व्यक्तिको भूमिका को बारे मा विस्तारले बताएका छन। हामीले हेरौ कि कसरी भविष्यवक्ता हरु ले भविष्यवाणी गरे का थिए कि शाखा एक दास अर्थात् नौकर पनि हुनेछ जस को काम पाप हरुलाई टाढा गर्ने हो:

“‘हे यहोशू प्रधान पुजारी, तेरो सामुन्ने बस्ने तेरो साथीहरु,जो पछि हुने कुराका चिन्नजस्ता छन:यी कुरा सुन, हेर् म मेरो दास  अर्थात् हाँगा लाई ल्याउनेछु…र एकै दिनमा यस देशको पाप  हटाउने छु। (जकरिया 3:8-9)

आउनु हुने शाखा, जो एक पुरोहित, शासक र व्यापारी थिए, साथमा एउटा दास – शुद्रपनि थिए। यशैया ले दास (शूद्र) को रूपमा यस पुरूषको भूमिको बारेमा विस्तारमा भविष्यवाणी गरे। यस भविष्यवाणीमा परमेश्वर यस शूद्र पुरूष को कामहरु को माथि ध्यान दिन को लागि इस्राएल बाट ‘टाढा’ सबै जातिहरुलाई परामर्श दिनु हुन्छ (जसमा तपाई र मसमिलित छौ)।

1 हेटापुहरु हो, मेरो कुरा सुन;

हेटा ढाका जाति हो, यो कुरा सुन!

जन्म नु भन्दा अधि परम प्रभु ले मलाई बोला उनु भयो,

मेरो जन्म देखि नै उहाँले मेरो नाउ को चर्चा गर्नु भए को छ ।

2 उहाँ ले मेरो मुख लाग्‍ने तरवार जस्‍तै बना उनु भयो।

उहाँ ले मलाई आफ्‍नो हात को छहारी मुनि लुकाउनु भयो।

उहाँ ले मलाई चिल्‍लो र टल्‍क ने काँड़ बना उनु भयो,

रमलाई आफ्‍नो ठोक्रोमा लुका इराख्‍नुभयो।
3 उहाँ ले मलाई भन्‍नुभयो, तँ मेरो दास इस्राएल होस्‌,

तँ मा नै मेरो ऐश्‍वर्य म प्रकट गर्ने छु।”
4 तर मैले भनें, “मैले के ही अभिप्राय न राखी परिश्रम गरें।

मैले व्‍यर्थमा र शून्‍यताको लागि मेरो बल खर्च गरें।

तापनि जे मैले पाउनु पर्छ, त्‍यो परमेश्‍वर को हातमा छ,

र मेरो प्रतिफल मेरा परमेश्‍वरसित छ।”
5 अब परम प्रभु भन्‍नु हुन्‍छ– जसले मलाई उहाँ को दास हुन,

याकूब लाई फेरि उहाँ कहाँ ल्‍याउन,

र इस्राएललाई उहाँ कहाँ जम्‍मा गर्न गर्भ देखि नै रच्‍नुभयो,

किन कि परमप्रभुको दृष्‍टिमा म मानको गनिएको छु,

र मेरा परमेश्‍वर मेरो बलहुनुभएको छ–
6 उहाँ भन्‍नुहुन्‍छ: “याकूबका कुलहरू लाई

फेरि पुनर्स्‍थापन गर्न र इस्राएलको बाँकी भागलाई

फेरि फर्काई ल्‍याउन तँ मेरो दास हुने कुरो तेरो लागि अति सानो कुरो छ।

पृथ्‍वीको पल्‍लो छे उसम्‍म तैंले मेरो उद्धार

पुर्‍याओस्‌ भनी अन्‍यजाति हरू कहाँ

एउटा ज्‍योति पनि म तँलाई बनाउने छु।”(यशैया 49:1-6)

यद्यपि हिब्रू/यहूदी जाति बाट आउने हुनेको बारेमा भविष्यवाणीले यो भनेको छ यस दास को सेवा ‘पृथ्वीको एक तर्फ बाट अर्को तर्फ फैलिनेछ’। यद्यपि यहूदी, येशूको सेवा ले वास्तवमा पृथ्वीको सम्पूर्ण जातिहरु लाई स्पर्श गरेको छ, जस्तो या दासको प्रति भविष्यवाणीगरे को थियो। दासको रुपमा, येशूले आफ्नो पहिचान पूर्ण रुपले सबै शुद्रको साथमा राख्नु हुन्छ र उनी हरु को प्रतिनिधित्व गर्न सक्नु हुन्छ।

अवर्ण को पनि प्रतिनिधित्व गरिएको छ

सबै मानिस हरुको लागि मध्यस्थता गर्ने को लागि येशू लाई अवर्ण, या अनुसूची जातिहरु, जनजातिहरु र दलितहरुको पनि प्रतिनिधित्व गर्नु पर्ने हुन्छ। यो कसरी हुनेछ? यशैया क अर्को एउटा भविष्यवाणीले पहिला देखि नै भनि सके को छ कि उहाँ पूर्ण रुपमा तोडिनु हुनेछ रतुच्छ मानिनेछ। उहाँ हामी सबै को कारणले अवर्ण को रूपमा हेर्ने छन।

कुन रुपमा?

यहाँ केहि स्पष्टीकरणहरुको साथ भविष्यवाणी लाई पूर्ण रुपमा दिएको छ। तपाईले हेर्नु हुने छ कि यी ‘उनि’ र ‘उनीलाई’ हुनेको कुरा बताउद छ, त्यसैले यसले आउनु हुने व्यक्ति अर्थात् पूरूषको भविष्यवाणी गरि रहेको छ। किन भने भविष्यवाणीले ‘जरा’ के चित्रको उपयोग गर्दछ, त्यसैले हामीलाई यो थाहा छकि यो त्यही शाखाको वर्णन गर्दै छ, जो पुरोहित र शासक पनि थिए। तर यसको विवरण भिन्न छ।

आउनु हुने एउटा तुच्छ व्यक्ति हुनुहुन्छ

1 जुन समाचार हामीलाई दिएको छ, उहाँको विश्वास कसले गर्यो?

र यहोवाको भुजबल क समाथि प्रगट भयो?

2 किनकी उहाँ उनको [परमेश्वर] सामुनेअंकुर को समान,

रयस्तो जराको समानउ म्रियो जो निर्जल भूमिमा फूटयो;

त्यसको नतकुनै सुन्दरता थियो कि हामीले यसलाई देख्न सकौ,

र नत उहाँको रूपनै हामीलाई  देखा पर्यो

कि हामी उनको चाहना गछौ।

3 तुच्छ जनिन्नेछ रमा निसहरु बाट त्यागिएको थियो;

ऊ दु:खीपुरूष थिए, पिडासँग परिचित थिए;

र मानिसहरुले ऊ देखी मुख लुकाउने छन। ऊ तुच्छ भयो,

र, हामीले उहाँ को मूल्य जानेनौ।

परमेश्वर को सामु ‘जरा’ (अर्थात् र को शाखा) हुनुको पश्चात् पनि, यस व्यक्ति अर्थात् पुरूषलाई अरु द्वारा ‘तुच्छ’ र ‘त्यागिएको’, ‘पीड़ाले भरिएको’ र ‘जसको कुनै मूल्य नभएको’ मानिन थियो। उनलाई वास्तवमा अछूत मानियो। आउनु हुने यो व्यक्ति या पुरूष पनि अनुसूची जनजातिहरु (वनवासी) र पछाडीएको जातियहरु – दलितहरुको प्रतिनिधित्व अछूतहरुको रूपमा मनदेखि टूटेका मानिसहरुको रूपमा गर्न सक्षम हुन्छ।

निश्चय उनले हाम्रो पिडाहरु सहेका छन्

र हाम्रो दु:खलाई उठाउने छन;

र पनि हामीले त्यही परमेश्वर लाई कुटपिट गर्यौ अनि मारी दियौ

र दुर्दशामा पिडा भएको समझौ।

5तर उनी हाम्रो अपराधको कारण घायल गरि दिए,

उनी हाम्रो अधर्मको कामहरुको कारण कुल्चिए;

हाम्रो नै शान्तिको लागि उहाँ माथि ताड़ना भयो

कि उहाँले कोर्रा सहे को कारण हामी निको भयौ।

हामी कहिले कहिँ अरुको दुर्भाग्यमा दोष लगाउने गछौ, या तिनीहरुलाई निम्न स्तरको रूपमा हेर्छौ जो समाजमा,कुनै कारणवश या कर्म, उनको पापहरुको कारण तल्लो श्रेणीमा छन। यस भविष्यवाणीमा भनिएकोछ कि यस व्यक्ति या पुरूषको दुःखयति अधिक हुनेछ कि हामीले यसरी सोच्न कि यस्तो उनलाई परमेश्वर द्वारा दण्ड दिएको हो यही कारण हो कि उनी तुच्छ मानिनेछ। तर उनलाई आफ्नो पापहरु को लागि होइन- अपितु हाम्रो लागि दण्डित गरिनेछ किय। हाम्रो चंगाई र शान्तिको लागि – उसले एउटा पीडादायी बोझलाई उठाउनेछ।

यो भविष्यवाणिहरु नासरतको येशूलाई क्रूसमा चढ़ाए पछि मात्र पुरा भयो, जसलाई क्रूसको माथि पीड़ित र दु:खित र ‘छेडिएको’ थियो। तथापि यो भविष्यवाणी उहाँ को यस पृथ्वीमा रहन 750 वर्षहरु भन्दा पहले लेखिएको थियो। तुच्छ मानिने र आफ्नो पीड़ामा भए पनि येशूले यस भविष्यवाणीलाई पूरा गर्नु भयो र अब सबै पछाडी एक जातियहरु र जनजातियहरुको प्रतिनिधित्वग र्नमा सक्षम भए।

6 हामी त सबै भेडाहरु समान भटके का  थियौ;

हामी मध्य हरेकले आफ्नो आफ्नो मार्गमा लागेउ;

र यहोवेले हामी सबैलाई अधर्म को बोझ

उनी माथि लाद दिनु भयो।

7 उहाँ सताईनु भयो, र पनि उहाँले सहनु भयो

र अफ्नो मुख खोल्नु भएन;

जुन प्रकार ले भेडो को बलिदान हुने समय

वा भेडा को ऊन काड्ने समय चुपचाप शान्त रहन्छ,

त्यसरीब नै उहाँले पनि आफ्नू मुख खोल्नु भएन।

यो हाम्रो पापहो र धर्मबाट हामी भटकिनु हो, जसको लागि यो आवश्यकछ कि यो व्यक्ति या पुरूषलाई हाम्रो पाप या अपराधहरु लाई आपू माथि लिनु भयो। उहाँ हाम्रो स्थानमा बलि हुनुको लागि शान्तिपूर्वक जाने, विरोध न गर्ने यहाँ सम्म कि ‘आफ्नो मुख न खोलने’ को लागि पनि तैयार रहे। यो ठीक त्यस्तै गरि पुरा भयो जसरी येशू क्रूस माथि स्वेच्छाले जानु भए को थियो।

अत्याचार गरेर र दोषलगा एर उहाँ लाई लागे।

त्यस समय को मानिसहरु मध्य कसले उहाँ माथि ध्यान दियो

कि उहाँ जीवत हरुको बीच बाट उठाई लानु हुन्छ?

मेरो नै मनीसको अपराधहरुको कारण उहाँ ले दण्ड लिनु पर्यो।

यो भविष्यवाणीले भन्दछ कि यस व्यक्तिलाई ‘जीवतहरु को बीच बाट उठाइयो ‘, जुन त्यति बेला पुरा भयो येशू क्रूस मा मारिनु भयो।

9 उहाँ को चिहान पनि दुष्टहरुसँग बाडियो,

र मृत्यु को समय उहाँ धनवान को साथि हुनु भयो,

यद्यपि उहाँले कुनै प्रकार को अपद्रव गर्नु भएको थिएन

र उहा न को मुख बाट कुनै पनि छलको कुरा निक्क्लि दैन थियो

येशूको मृत्यु एउटा ‘दुष्ट’ व्यक्तिको रुपमा भयो, यद्यपि उहाँले ‘कुनै प्रकारको अपद्रव गर्नु भएको थिएन’  र ‘उहाँको मुख बाट कुनै छलको कुरा निक्लिएको थिएन’। र पनि, उहाँलाई एउटा धनी पुरोहित अरिमितिया को योसुफ को चिहान मा गाडिए को थियो। यस प्रकार यो पुरा भयो कि येशू दुबै ‘दुष्ट हरुको साथि ठहरिनु भयो’, र साथ मा नै ‘मृत्यु को समय उहाँ धनवानको साथि हुनु भयो’।

10 तापनि उस लाई चकनाचूर र कष्‍टमा पार्न परम प्रभु को इच्‍छा थियो, र परम प्रभु ले उसको प्राणलाई दोषबलिझैँ बनाउनु भए तापनि, उसले आफ्‍ना छोरा छोरी लाई देख्‍नेछ र आफ्‍नो दिन बढ़ाउने छ र परम प्रभु को इच्‍छा उसकै हातमा उन्‍नतहुनेछ। (यशैया 53:10)

यो क्रूर मृत्यु कुनै भयानक दुर्घटना या दुर्भाग्य थिएन। यो ‘परमेश्वरको इच्छा’ थियो।

किन?

किनकि यस व्यक्तिको ‘जीवन’ ‘पाप को लागि  दोषबलि’ हुनेछ ।

कसको पाप?

हामी सबै ‘जातिहरुको’ मानिसजो’ हराएका’ छौ। जब येशू क्रूस मा मारिनु भयो,त्यी यो जातियता या सामाजिक पदवी लाई एका तर्फ राखेर, हामी सबै लाई पापदेखि शुद्धगर्नु थियो।

11 उसका प्राणको बेदना पछि उसले जीवनको ज्योति देख्नेछ र सन्तुष्ट हुनेछ; आफ्नो ज्ञान द्वारा मेरो धर्मी दास ले धेरै धर्मी बनाउनेछ; रउसले तिनीहरु लाई का अधर्म बोक्नेछ।

यहाँ भविष्यवाणी को ढाँचामा परिवर्तन आउद छर विजय प्राप्त हुन्छ। यस भयानिएको नक ‘पीड़ा’ (‘तुच्छ’ मानिएको र ‘जीवतहरु को बीच बाट उठालै जानु हुने’ र ‘चिहान’ को ठहराइनुको पश्चात्), यस दासलाई ‘जीवनको ज्योति’ देख्नेछन।

ऊ फेरी जीवनमा फर्किनु हुनेछ! रएस्तो गर्नमा यो दास ले धेरैलाई ‘धर्मी’ ठहराई दिनु हुन्छ।

‘धर्मी ठहराइनु’ भनेको ठीक त्यसतै हो जस्तो कि धार्मिकतालाई प्राप्तगर्नु। हामीहरुले हेरौ कि ऋषि अब्राहम लाई ‘धर्मी ठहराईएको थियो ‘ या’ धार्मिकता’ दिए को थियो। यो केवल उनको विश्वासको कारण उन लाई दिइ एको थियो। यसै प्रकारले यो दासजो अछूत हुनुको कारण यति अधिक निम्न स्तरको भए कि ‘धेरै’ लाई धर्मी ठहराए या उनीहरुलाई धार्मिकता प्रदान गर्नेछ। यो ठीक त्यस्तै नै हो, जस्तो येशूले आफु क्रूस मा चढे पश्चात् मरेकाहरु मध्य बाट बौरी भइ पुरा गर्नु भयो र अब उहाँ हामीलाई ‘धर्मिकता’ दिन मा सक्षम हुनुहुन्छ।

12 यसै कारण महानहरु संगै उस लाई पनि म एक भाग दिनेछु,

रउसले लुटेको माल समर्थी हरुसित बाँड्नेछ;

किन भने उसले आफ्नो जीवन मृत्युमा खन्यायो,

ऊ अपराधी हरुको गन्तीमा गनियो;

किनकी उसले धेरै पाप बोक्यो ,

र उसले अपराधी हरुका निम्ति मध्यस्थता गर्यो । (यशैया 53:1-12)

यद्यपि यो भविष्यद्वाणी येशूयस पृथ्वीमा आउनु भन्दा 750 वर्ष पहिले लेखिए को थियो, तथापि यो उहाँ द्वारा आफ्नो विवरणमा पूरी भयो जस ले यो प्रमाणित गर्दछ कि यो परमेश्वर को नै योजना थियो। साथै यस ले यो कुरा लाई पनि देखाउछ कि येशू ले अवर्ण को प्रतिनिधित्व गर्न सक्नु हुन्छ, जसलाई प्रायः सबै भन्दा निम्न स्तर को श्रेणी को मानिन्छ। सत्य त यो कि उहाँ केवल अवर्णहरु को लागि अपितु साथै ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य र शुद्र को पापहरु को पनि प्रतिनिधित्व गर्ने, उनीहरु को पापहरु लाई उठाउन र उनिहरु लाई शुद्धगर्नको लागि आउनु भएको हो ।

उहाँ तपाई र मलाई जीवन को उपहार दिन – दोष र कर्महरु को पापबाट शुद्ध गर्न को लागि परमेश्वर को योजना को केन्द्र को रूपमा आए को हो। के तपाई को लागि यस कि सिम को एउटा बहुमूल्य उपहार लाई पूर्ण रुप ले बुझ्न र यसमाथि ध्यान लगाउन यो कुरा उपयुक्त छैन? यसमा ध्यान लगाउनु को लागि यहाँ अनेक तरिका प्रदान गरिए को छ:

आउँदै गरेको महान राजा : सयौं वर्ष अघि नामाकरण गरिएको

विष्णु पुराणले राजा भेनाको बारेमा बताउँछ । यद्यपि भेना एक राम्रो राजाको रूपमा शुरू भए पनि भ्रष्ट प्रभावका कारण उनी यति खराब भए कि उनले बलिहरू र प्रार्थनाहरूलाई अमान्य तुल्याइदिए । उनले आफू पनि विष्णुभन्दा माथि रहेको दाबी गरे । ऋषि मुनिहरु र ब्राह्मण / पुजारीहरूले उनीसँग तर्क गर्न खोजे , राजाको हैसियतमा उनले धर्मको सिकाउनु पर्दछ र उचित धर्मको लागि उदाहरण बसाल्नु पर्छ, यसलाई  नाश होइन । तर भेनाले सुन्न अस्वीकार गरे । त्यसकारण  हतास भएका पुजारीहरूले  धर्म पुर्नस्थापना गर्न र  उनलाई पश्चाताप गर्न मनाउन सकेनन, त्यसैले उनी भएको दुष्टको राज्यलाई हटाउनका निम्ति उनको हत्या गरे ।

यसले देश शासकविनाको  राज्य  भयो । यसैले पुजारीहरूले राजाको दाहिने हातमा रगडे ( मालिस गरे )  र पृथु / प्रुथु भन्ने नामको एक महान व्यक्ति प्रकट भए । पृथुलाई भेनाको उत्तराधिकारी नियुक्त गरिएको थियो। सबै नै खुशी थिए कि त्यस्तो नैतिक व्यक्ति राजा बन्नु पर्छ र ब्रह्मा पनि पृथुको राज्याभिषेक समारोहमा उपस्थित भए । पृथुको शासनकालमा राज्यले सुनौलो युग प्रवेश गर्‍यो ।

यसले हिब्रू ऋषि यशैया र यर्मियाले सामना गरेको यस्तै दुविधाको उदाहरण दिन्छ । उनीहरूले इस्राएलका राजाहरूलाई शुरुमा महान र दश आज्ञाको धर्म अनुसरण गर्दै , भ्रष्ट भएको देखेका थिए । उनीहरूले भविष्यवाणी गरे कि रूख ढालेझैं , वंशको पतन हुनेछ । तर उनीहरूले भावी महान राजाको बारेमा पनि अगमवाणी गरे, यो एउटा यस्तो हाँगा थियो जुन खसेको रूखको हाँगाबाट माथि आउनेछ ।

भेनाको कथाले पुजारीहरू र राजाहरू बिचको भूमिकाको स्पष्ट फरक चित्रण गर्दछ । राजा भेनालाई पुजारीहरूले हटाउँदा उनीहरूले शासन गर्न सक्दैनथे किनकि यो उनीहरूको अधिकार थिएन । यशैया र यर्मियाको समयमा पनि राजा र पुजारीको बिचको भूमिकाको भिन्नता लागू भयो । यी कथाहरूको भिन्नता यो हो भने पृथुको जन्म पछि  उनको नाम दिइएको थियो , जबकि हामी कि हामी हेर्ने छौ कि कसरी  हिब्रू ऋषिहरूले कसरि जन्म भन्दा सयौं वर्ष अघि  आउने महान राजाको नाम राखेका थिए ।

यशैयाले आउनु हुने शाखा  को बारेमा सबै भन्दा पहिला लेखेका थिए। दाऊदको खत्म भइसकेको राजवंशमा एउटा आउनु हुने ‘पुरूष’ सँग बुद्धि र सामर्थ्य हुनेछ। यर्मियाले यसको आगाडी यो भने कि यो शाखा  लाई परमेश्वर – को नाउँले चिन्ने छन् जो कि सृष्टिकर्ताको लागि यहूदिहरुद्वारा उपयोग गरिने नाउँ र यही हाम्रो धार्मिकता हुनेछ।

जकरियाले शाखा  को विषयलाई अगाडी बढाउदै

जकरिया मन्दिरको पुर्ननिर्माणको लागि बेबीलोनको दासत्व बाट फर्के
जकरिया मन्दिरको पुर्ननिर्माणको लागि बेबीलोनको दासत्व बाट फर्के

ऋषि – भविष्यद्वक्ता जकरिया 520 ईसा पूर्वमा रहे, जब यहूदी उनीहरुको पहिलो दासत्वबाट यरूशलेम तर्फ फर्किन थाले। उनीहरु फर्के पश्चात, यहूदीहरुले उनीहरुद्वारा नष्ट  गरिदिएको मन्दिरलाई पुर्ननिर्माण गर्न आरम्भ गरे। यसका महायाजक यहोशू  थिए, र त्यो मन्दिरमा  याजकीय सेवकाईको पुन: आरम्भ गरि रहेको थियो। ऋषि – भविष्यद्वक्ता जकरिया, ले आफ्नो साथी यहोशू, महायाजक साथ मिलेर, यहूदीहरुलाई फर्किनुमा अगुवाई प्रदान गरेका थिए। यहाँ परमेश्वरले- जकरियाद्वारा– यहोशूको बारेमा भनिएको कुराहरु, यहाँ तल दिइएको छ:

“परमप्रभुको यो वचन मकहाँ आयो …सुन र चाँदी लिएर एउटा मुकुट बना, र त्‍यो यहोसादाकको छोरो प्रधान पूजाहारी यहोशूको शिरमा लगाइदे। त्‍यसलाई भन्, ‘सर्वशक्तिमान्‌ परमप्रभु यसो भन्‍नुहुन्‍छ: हेर, यो मानिस जसको नाउँ हाँगो हो, त्‍यो आफ्‍नो ठाउँमा बढ्‌नेछ, र परमप्रभुको मन्‍दिर बनाउनेछ …र आफ्‍नो सिंहासनमा विराजमान भएर राज्‍य गर्नेछ, र त्‍यो सिंहासनमा एक जना पूजाहारी हुनेछ। अनि दुवैको बीचमा मिलाप हुनेछ’।” (जकरिया 6:9-13)

शाखा! 200 वर्ष पहिले यशैयाद्वारा आरम्भ गरिएको थियो, यर्मियाद्वारा 60 वर्ष पहिले वृद्धि भएको विषयमा, जकरियाद्वारा यसलाई अझै अगाडी ‘शाख’ को रूपमा विस्तारित गरीएको छ, यद्यपि, यस राजवंशलाई समाप्त गरिदिएको थियो। एउटा बर को वृक्ष जस्तै, यो शाखा यसको एउटा मृत जराबाट पुन: जीवित भई अगाडी बढ्दै जान्छ। यस शाखा  लाई अब ‘मेरो सेवक’ – परमेश्वरको सेवक भनि पुकारिएको छ। कुनै प्रकारले 520 ईसा पूर्वमा यरूशलेममा बस्ने जकरियाको सहकर्मी यहोशू  महायाजक, आउने वाला शाखा  को प्रतीक थिए। तर कसरी? यसमा भनिएको छ कि ‘एकै दिन’ मा परमेश्वरद्वारा अधर्मलाई हटाइने छ। यो कसरी घटित हुनेछ?

शाखा : याजक र राजालाई एकतामा ल्याउदै  

जकरियाले केहि समय पछि यो वर्णन गर्छन। यसलाई बुझ्नको लागि हामीले याजक र राजाको भूमिकाहरुलाई बुझ्न आवश्यक छ, जुन कि पुरानो करारमा निकै कठोरता साथ एक अर्का सँग पृथक थिए। कुनैपनि राजा याजक हुन् सक्दैन थिए र कोई पनि याजक राजा बन्न सक्दैन थिए। याजकको भूमिका परमेश्वर र मानिस मध्यमा पापहरुको प्रयाश्चितको लागि अर्पित गरिने भेंट बलिदानहरुको मध्यस्थताको कार्य गर्नु थियो, र राजाहरुको उत्तरदायित्व आफ्नो सिंहासन देखि धार्मिकता साथ राज्य गर्नु थियो। दुवै नै महत्वपूर्ण थिए; तर दुवै नै एक अर्का बाट भिन्न थिए। तर, जकरियाले लेखे कि भविष्यमा:

‘परमप्रभुको यो वचन मकहाँ आयो: “….सुन र चाँदी लिएर एउटा मुकुट बना, र त्‍यो यहोसादाकको छोरो प्रधान पूजाहारी यहोशूको शिरमा लगाइदे। त्‍यसलाई भन्, ‘सर्वशक्तिमान्‌ परमप्रभु यसो भन्‍नुहुन्‍छ: हेर, यो मानिस जसको नाउँ हाँगो हो, त्‍यो आफ्‍नो ठाउँमा बढ्‌नेछ, र परमप्रभुको मन्‍दिर बनाउनेछ। त्‍यसले नै परमप्रभुको मन्‍दिर बनाउनेछ…र आफ्‍नो सिंहासनमा विराजमान भएर राज्‍य गर्नेछ, र त्‍यो सिंहासनमा एक जना पूजाहारी हुनेछ। अनि दुवैको बीचमा मिलाप हुनेछ’।” (जकरिया 6:9-13)

यहाँ निर, पूर्व उदाहरणको विरूद्ध, जकरियाको दिनहरुमा (यहोशू) महायाजकको सिरमा शाखा  लाई चिन्ह स्वरूप राजाको मुकुटको रूपमा धारण गर्न पर्ने थिए। (स्मरण राखौं कि यहोशू ‘आउने कुराहरुको प्रतीकात्मक’ थिए)। महायाजक, यहोशू एउटा राजकीय मुकुटलाई एकै व्यक्तिमा राजा र याजकलाई एकीकृत गर्दै धारण गरि रहेका थिए – जुन याजकको सिंहासनमाथि विराजमान हुनु थियो। यसको अतिरिक्त, जकरियाले लेखे ‘यहोशू’ नै त्यस शाखा  को नाउँ थिए। यसको अर्थ के हो?

‘यहोशू’ र ‘येशू’ नाउँ

यसलाई बुझ्नको लागि हामीलाई पुरानो करारको अनुवादको इतिहासको समीक्षा गर्न आवश्यक छ। हिब्रू भाषाको मूल पुरानो करार 250 ईसा पूर्व मा ग्रीक भाषामा अनुवादित भएको थियो, यसलाई हामीले सेप्तुआजिन्त अर्थात् सप्तति अनुवादको नाउँ देखि चिनिन्छ। अहिले पनि यो व्यापक रूपमा उपयोग हुन्छ, हामीले देखेका छौँ कि कसरी ख्रीष्ट ले सबै भन्दा पहिला सेप्तुआजिन्तको उपयोग गर्नु भयो  र यहाँ निर हामीले ‘यहोशू’ को लागि त्यही विशलेषणको उपयोग गर्ने छौँ

'यहोशू'= 'येशू' दुवै नै हिब्रू 'यहोशुआ' नाउँ देखि आएको हो।
‘यहोशू’= ‘येशू’ दुवै नै हिब्रू ‘यहोशुआ’ नाउँ देखि आएको हो।

जस्तै कि तपाईले चित्रमा देख्न सक्नु हुन्छ, यहोशू को मूल हिब्रू नाउँ ‘यहोशुआ’  को अंग्रेजी लिप्यंतरण हो। वृत्त-खण्ड # 1 बाट यो थाहा पाउन सकिन्छ कि कसरी 520 ईसा पूर्वमा जकरिया ले ‘यहोशू’ लाई  हिब्रू भाषामा लेखेका थिए । यो अंग्रेजीमा ‘यहोशू’ को नाउँदेखि  लिप्यंतरित भएको हो (# 1 => # 3)। हिब्रु भाषा को ‘यहोशुआ’ अंग्रेजी भाषामा  यहोशू  नै हो । जब सेप्तुआजिन्त को अनुवाद 250 ईसा पूर्वमा हिब्रू भाषा देखि  ग्रीक  भाषामा भयो, तब यहोशुआ लाई ईसोऊस  मा लिप्यंतरण (#1 => #2) गरिएको थियो। हिब्रू भाषाको ‘यहोशुआ’  ग्रीकमा ईसोऊस  नै  हो। जब ग्रीकको  अनुवाद अंग्रजी भाषामा गरिएको थियो, तब ईसोऊसको लिप्यंतरण ‘ज़ीजस’ अर्थात् येशू (#2 => #3)मा गरिएको थियो। ग्रीक भाषाको ईसोऊस अंग्रेजी भाषामा येशू  नै हो ।

जब हिब्रू भाषामा पुकारने गर्द थिए, तब येशू लाई यहोशुआ भनि पुकारने गर्द थिए,तर ग्रीकको नयाँ करारमा उहाँको नाउँलाई  ‘ईसोऊस’  भनेर लेखियो – सठीकता साथ त्यस्तै गरी जसरी ग्रीकको सेप्तुआजिन्त ले यस  नाउँलाई लेखेका थिए। जब नयाँ करारलाई ग्रीक देखि अंग्रेजी भाषामा अनुवादित गरियो (#2 => #3) तब ‘ईसोऊस’ ‘येशू’को नाउँ एउटा परिचित लिप्यंतरण थियो। यसरी, ‘येशू’ को नाउँ= ‘यहोशू’, को साथ एउटा मध्यवर्ती ग्रीक अवस्था देखि ‘येशू’ को साथ, र ‘यहोशू’ को साथ हिब्रू भाषा देखि सिधै आएको हो । दुवै नै नासरतको येशू र 520 ईसा पूर्व को  यहोशू महायाजक एकै नै व्यक्तिको नाउँ हो, जसलाई उनको मूल हिब्रू भाषामा ‘यहोशुआ’ भनि बोलाउने गर्द  थिए । ग्रीकमा दुवैलाई ‘ईसोऊस’  भनि बोलाउने गर्द थिए। यो बरगद = बर (लिप्यंतरण) = बर = फिकस बेंगलेंसिस (यसको लैटिन मा शास्त्रीय नाम) को सदृश हो।

नासरतको येशू नै शाखा हो  

अब जकरिया द्वारा गरिएको भविष्यद्वाणीले अर्थ दिन्छ। जुन भविष्यद्वाणी 520 ईसा पूर्वमा गरिएको थियो, त्यसमा आउने हुने शाखा को नाउँ येशू हुनेछ, जसले सिधा नासरत को ‘येशू’  को तर्फ संकेत गरिरहेको छ।

जकरियाको अनुसार, आउनु हुने येशू ले,  राजा र याजकको भूमिकाहरुलाई एकीकृत गरि दिनु हुनेछ । यस्तो कुन कार्य थियो, जुन याजकहरुले गरेका थिए? मानिसहरुको प्रतिनिधित्व गर्दै, उनीहरुको पापहरुको लागि परमेश्वरको सामु  प्रयाश्चितको लागि भेट स्वरूप बलिदान चढ़ाउद थिए। बलिदानहरु द्वारा याजकहरुले मानिसहरुको पापहरुलाई ढाकी दिने गर्द थिए। यसैगरी, आउनु हुने शाखा ‘येशू’  एउटा यस्तो बलिदान को रुप मा हुनुहुन्थियो जस द्वारा यहोवा परमेश्वर ‘एकै दिनमा मानिसको अधर्मलाई हटाई दिनु हुनेछ – यो त्यो दिन थियो, जुन दिन येशू ले  स्वयं लाई बलिदान को रूपमा अर्पित गर्नु भएको थियो। पापहरुलाई हटाई दिनुको कारण, मृत्युको सामर्थ्यले हामी माथिको अधिकारलाई हराएको थियो।

नासरतको येशू सुसमाचारहरु भन्दा बाहिर पनि राम्रो संग ले परिचित राख्नु हुन्थियो। यहूदी ताल्मुद, जोसीफुस र इतिहासको अन्य लेखकहरुले येशूको बारेमा, चाहे उनीहरु शत्रु रहें वा मित्र, सदैव उहाँलाई ‘येशू’ वा  ‘ख्रीष्टको’ को रूपमा उद्धृत गरिएको छ, यसै कारण उहाँको नाउँलाई सुसमाचारहरु द्वारा अविष्कृत गरिएको थिएन।

किनकी यिशै र दाऊद उहाँको पूर्वज हुन, त्यसैले, येशू ‘यिशै को ठूटो’ मा निक्लेर आयो। येशू सँग बुद्धि र समझ यस्तो  स्तर सम्म थियो, कि जसले उहाँलाई अन्य सबैभन्दा पृथक गर्दछ। उहाँको चतुराई, शान्ति र अंतर्दृष्टि दुवै आलोचकहरु र अनुयायिहरुलाई निरन्तर प्रभावित गर्दछ। सुसमाचारहरुमा वर्णन उहाँको आश्चर्यकामको माध्यम बाट उहाँको समार्थ्यलाई नकार्न सकिदैन। कसैले पनि, उहाँ माथि विश्वास नराख्ने चुनाव राख्न सक्ने थिए; तर, कसैले पनि, उहाँलाई अनदेखा गरेनन। यशैया  ले  भविष्यवाणी गरे कि असाधारण बुद्धि र सामर्थ्य राख्नेको गुणवत्ता साथ येशू एक दिन यस शाखा  मा आउनु हुनेछ।

अब नासरत को येशूको जीवनको बारेमा सोचौ। उहाँ निश्चित रूपले एउटा राजा हुने दावा गर्नु भयो – वास्तवमा उहाँ नै राजा हुनुहुन्छ। यही नै ख्रीष्ट ‘ शब्दको अर्थ हो। तर पनि उहाँले जे यस पृथ्वीमा गर्नु भो त्यो वास्तवमा याजकीय कार्य थियो। याजकको कार्य यहूदी मानिसहरु तर्फ बाट आएको स्वीकारयोग्य भेंटको बलिदानहरुलाई अर्पित गर्नु थियो । येशूको मृत्यु यसकारणले नै महत्वपूर्ण थियो, किनकी, यो पनि परमेश्वरको सामु हाम्रो तर्फबाट अर्पण गरिएको एउटा भेंट थियो। उहाँको मृत्यु, न केवल यहूदिहरुको लागि मात्र तर अन्य कुनै व्यक्तिको पाप र आत्मग्लानिको प्रयाश्चित गर्दछ । पृथ्वीको पापको  जस्तो जकरियाले भविष्यद्वाणी गरे, त्यसै अनुसार एकै दिनमा हटाईएको थियो – त्यस दिन जब उहाँ मर्नु भयो र उहाँले हाम्रो सबै पापहरुको दण्ड तिरिदिनु भयो। आफ्नो मृत्युद्वारा उहाँले एक याजकको रूपमा सबै शर्तहरुलाई पूर्ण गरिदिनु भयो, जब कि उहाँलाई धेरैजसो ‘ख्रीष्ट’ वा  राजाको नाउँले चिन्न थियो। त्यस पश्चात् आफ्नो पुनरुत्थान मा, उहाँले मृत्यु माथि आफ्नो सामर्थ्य र अधिकारलाई देखाउनु भयो। उहाँले यी दुवै भूमिकाहरुलाई एकीकृत गरि दिनु भयो। शाखा, उहाँ नै हुनुहुन्छ, जसलाई निकै पहिला देखि नै ‘ख्रीष्ट’, याजकीय-राजा भनि पुकारा गरिएको थियो। र यसै  नाउँको  भविष्यद्वाणी जकरिया द्वारा उहाँको जन्म भन्दा 500 वर्ष पहिला भइ सकेको थियो।

भविष्यद्वाणी आधारित प्रमाण

उहाँको दिनहरुमा, आज दिनहरु जस्तै, येशूले आलोचकहरुको सामना गर्नु पर्यो, जसले उहाँको अधिकार माथि प्रश्न गरे। उहाँको उत्तरले भविष्यद्वक्तहरुको तर्फ संकेत गर्द थियो, जो उहाँ भन्दा पहिला आएका थिए,जसले यो दावा गरेका थिए, कि उनीहरुले ऊहाँको जीवनलाई पहिला बाट नै देखिसकेका थिए। यहाँ एउटा उदाहरण दिएको छ, जसमा येशूले उहाँको विरोधमा हुनेहरुलाई यसरी उतर दिनु भयो:

… विषयमा गवाही दिने, ती नै धर्मशास्‍त्र हुन्.. (यूहन्‍ना 5:39)

अर्को शब्दमा, येशूले दावा गर्नु भयो कि पुरानो करारमा धेरै आघि बाट नै उहाँको जीवनको बारेमा भविष्यद्वाणी गरिएको थियो। किनकि मानवीय सहज ज्ञानले  हजार वर्षको भविष्यलाई पूर्वकथित बनाउन सक्दैन, त्यसैले, येशूले भन्नुभयो कि यहि नै त्यो प्रमाण हो जसले यो पुष्टि गर्छ कि वास्तवमा उहाँ मानिस जातिको परमेश्वरको योजनाको अनुसार आउनु भएको थियो। आज पनि हाम्रो लागि यी सब कुराहरु पुष्टि गर्नको लागि पुरानो करार उपलब्ध छ।

अहिले सम्म जे पनि पुरानो करारको भविष्यद्वक्ताहरुले भनेका थिए, आउनुहोस त्यी सबैलाई सारंशित गरौं। येशूको आगमनको संकेत मानवीय इतिहासको आरम्भ मा नै दिएको थियो। तब अब्राहमले त्यस स्थानको भविष्यद्वाणी गरे कि येशूको बलिदान कहाँ निर हुनेछ, जब कि निस्तार चाडको वर्षको दिनको भविष्यद्वाणी गरे। हामीले देख्यौ कि भजनसंग्रह 2 एस्तो भजन हो, जसमा आउने हुने राजाको लागि ख्रीष्ट  नामक पदको  उपयोगको भविष्यद्वाणी गरिएको थियो। यहाँ यस लेखमा हामीले उहाँको वंशको रेखा, उहाँको याजकीय सेवकाई र उहाँको नाउँको भविष्यद्वाणीलाई देखेका छौ। के तपाईले सोच्न सक्नुहुन्छ कि इतिहासमा कोहि यस्तो अरु व्यक्ति छन, जसलाई नासरतको येशूको तुलनामा भन्दा धेरै भविष्यद्वाणी पुरानो करारमा  भविष्यद्वक्ताहरुले यस्तो  सूक्ष्मताले अरुको लागि गरेका छन्?

सांरश : जीवनको वृक्षलाई सबैको लागि प्रस्तावित गरिएको थियो

यो पहिलोको शाखाले कसरी र कुन कुराको भविष्यद्वाणीलाई पूरा गर्नको लागि गरिएको थियो, सावित्री र सत्यवान्को कथालाई प्रकाशित गर्द छ। शुद्ध सावित्री जस्तै, शाखा आफ्नो प्रेमीको लागि मृत्युको सामना गर्दछन। तर पतिको लागि पत्नीको प्रेमको अपेक्षा, यस  शाखा सँग सामर्थी बलिदानात्मक प्रेम छ, जसले आत्मिक पत्नीलाई प्राप्त गर्दछ, जसले सदैको लागि उनलाई मृत्यु देखि बचाईराख्नेछन।

एउटा बरको रुख जस्तै अमर र निरन्तर जिउदो रहने वृक्षको चित्र, बाइबलको अन्तिम अध्यायमा पनि पाइन्छ, जहाँ निर एक पटक फेरी भविष्यको तर्फ हेर्दै,  अर्को ब्रह्माण्डलाई चित्रित गर्दछ, जसमा ‘जीवनको जलको नदी’ बग्दछ, जहाँ

“त्‍यस नदीका किनारमा जीवनको वृक्ष थियो; जसले हरेक महिना बाह्रै किसिमका फलहरू दिइरहन्‍थ्‍यो, त्‍यसका पातहरूचाहिँ जाति-जातिहरूलाई निको पार्नका निम्‍ति थिए।” (प्रकाश 22:2)

यसरी नै, सबै जातिहरुका मानिस – जसमा तपाई पनि सम्मिलित हुनुहुन्छ – दुवै मृत्यु देखि छुटकारा र जीवनको  वृक्षको समृद्धि – जो कि वास्तवमा  अमरत्व पाएको बरको वृक्ष हो – जसलाई अनुभव गर्न आमंत्रित गर्रिएको छ। तर पुरानो करारको ऋषि-भविष्द्वक्तहरुले हाम्रो लागि यो भविष्यद्वाणी गरेका छन कि यसको लागि सबै भन्दा पहिलो “काटने ” शर्त निर्धारित छ , जुन हामीले आगाडी हेर्नेछौ।

एक दृढ़ बर जस्तै वट सावित्री मा: शाखाको चिन्ह

वट-वृक्ष, बरगद वा बरको वृक्ष दक्षिण एशिया आध्यात्मिकतामा केन्द्रिय स्थान राख्द छ र यो भारतको राष्ट्रीय वृक्ष हो। यो यम सँग जोडिएको छ, जुन कि मृत्युको देवता हुन, त्यसैले, यसलाई अक्सर शमशान भूमि निकट लगाइन्छ। यसको पुन: अँकुरित हुने क्षमताको कारण यसको आयु लामो हुन्छ र यो अमरताको प्रतीक हो। एउटा घटना बरको वृक्षको तल भएको थियो, जसमा सावित्री ले आफ्नो मृत पति र राजा सत्यवानलाई जीवन दान दिनको लागि यम सँग मोल भाव गरेकी थिन, ताकि उनलाई एउटा पुत्र प्राप्ति हुन सकोस् – वट पूर्णिमा र वट सावित्रीको वार्षिक उत्सवहरुलाई यसकारण नै स्मरण गरिद्छ।

केहि यसको जस्तै नै एउटा वृतान्त बाइबलको पुरानो करारमा पनि पाइन्छ। त्यहाँ निर एउटा मृत वृक्ष…पुन: जीवन मा फर्किएर आएको…राजाहरुको मृत वंश रेखा बाट एउटा नया पुत्रको प्रतिनिधित्व गर्दछ। यस वृतान्तमा सबैभन्दा ठूलो अन्तर यो हो, यसमा एउटा भविष्य-को-तर्फ हेर्दै भविष्यद्वाणी गरिएको छ र यसलाई सयौं वर्ष देखि विभिन्न भविष्द्वक्ताहरु (ऋषिहरु) द्वारा विकसित गरिएको थियो। यो मिश्रित कथा कसैको  आगमनको भविष्यवाणी गरि रहेको थियो। जुन व्यक्ति ले पहिलो पटक यस कथालाई बताए, त्यी यशैया (750 ईसा पूर्व) थिए, जस माथि अझै अधिक विस्तार उनी पश्चात् आउने वाला ऋषिहरु-भविष्यद्वक्ताहरु ले – मृत वृक्ष बाट निस्किने शाखा  को रूपमा गरे।

यशैया र शाखा

यशैया ऐतिहासिक रूपमा पुष्टि गरिने समयमा रहन्थे, जसलाई तल दिएको समयरेखामा देखिएको छ । यो समयरेखा यहूदियहरुको इतिहास बाट लिएको हो

यशैयालाई ऐतिहासिक समयरेखामा देखिएको छ। उहाँ इस्राएलको दाऊदवंशीय राजाहरुको समयकालमा हुनुहुन्थ्यो।
यशैयालाई ऐतिहासिक समयरेखामा देखिएको छ। उहाँ इस्राएलको दाऊदवंशीय राजाहरुको समयकालमा हुनुहुन्थ्यो।

तपाई हेर्न सक्नु हुन्छ कि यशैयाको पुस्तक दाऊदको राजकीय वंशकाल (1000-600 ईसा पूर्व) को समयमा यरूशलेमदेखि लिएको हो। यशैयाको समय (750 ईसा पूर्व) मा यो वंश र यहूदी साम्राज्य भ्रष्ट भइ सकेको थियो । यशैयाले राजाहरुलाई परमेश्वर र मोशाको दस आज्ञाहरुको भलाई र भावनाहरुको तर्फ फर्की आउने अनुरोध गरे। तर  यशैयालाई यो थाहा थियो कि इस्राएलले पश्चाताप गर्दैन, त्यसैले उनले पहिलेबाट नै यो देखेका थिए कि यो राज्य नष्ट गरिदिने छ र यस राज्यको राजाहरुको शासन पनि समाप्त हुने छ।

उनले यी राजवंशको लागि एउटा प्रतीकको उपयोग गरे, त्यो एउटा ठुलो बरको वृक्षको जस्तै चित्रित गरेको थियो। यो वृक्ष राजा दाऊदको पिता यिशैको जरामा आधारित थियो। यिशैमा आधारित भएको राजाहरुको राजवंश दाऊदको साथ आरम्भ भएको थियो, र उनको उत्तराधिकारी, राजा सलोमन को साथमा अगाडी बढयो, र यस प्रकारले एउटा पश्चात् अर्को राजा आउने द्वारा अगाडी वृद्धि भयो। जस्तै कि तल दिएको चित्रमा चित्रित गरिएको छ, वृक्ष निरन्तर वृद्धि हुदै गयो, जब राजवंशको आउनु हुने पुत्र राज्य गर्न थाले ।

यशैया द्वारा राजवंशको लागि उपयोग गरेको चित्र एउटा ठूलो बरको वृक्ष जस्तै, जसको आफ्नो जरा - यिशै ले वृक्षको ठूटोलाई विस्तार गर्दछ।
यशैया द्वारा राजवंशको लागि उपयोग गरेको चित्र एउटा ठूलो बरको वृक्ष जस्तै, जसको आफ्नो जरा – यिशै ले वृक्षको ठूटोलाई विस्तार गर्दछ।

पहिला एउटा वृक्ष…त्यसको पश्चात् एउटा ठूटो….तत्पश्चात् एउटा शाखा

यशैयाले चेतावनी दिएका थिए कि यस वृक्षलाई शीघ्र नै काट्दै, यसलाई एउटा मृत ठूटोको रूपमा छोडी दिने छन्। यहाँ निर यस्तो दिएको छ कि उनले कसरी यस वृक्षलाई चित्रित गरे जो परिवर्तित हुँदै एउटा ठूटो र शाखाको रहस्य बन्यो:

“यिशैको ठुटाबाट एउटा टुसा निस्‍कनेछ, त्‍यसका जराहरूबाट निस्‍केको हाँगाले फल फलाउनेछ। परमप्रभुका आत्‍मा उहाँमा रहनुहुनेछ- बुद्धि र समझका आत्‍मा, सल्‍लाह र शक्तिका आत्‍मा, ज्ञान र परमप्रभुको भयको आत्‍मा अनि परमप्रभुको भयमा नै-उहाँ प्रसन्‍न हुनुहुनेछ।” (यशैया 11:1-2)

यशैयाले चेतावनी दिएकी राजवंश एक दिन मृत ठूटोको जस्तै हुनेछ
यशैयाले चेतावनी दिएकी राजवंश एक दिन मृत ठूटोको जस्तै हुनेछ

यस ‘वृक्ष’लाई काट्न लगभग 600 ईसा पूर्व, यशैयाको 150 वर्ष पश्चात् घटित भयो, जब बेबीलोनले यरूशलेममा विजय प्राप्त गर्दै, यसका जातिहरु र राजालाई बेबीलोनले तानेर बन्धुवाई बनाए (माथि दिएको समयरेखामा रातो रंगको समयकाल)। यसमा यहूदियहरुको दासत्व आरम्भ भयो – जसमध्य केहि भारतमा निर्वासित भए। यिशै राजा दाऊदको पिता थिए, र त्यसै कारण उनी  दाऊद वंशीय राजवंशको मूल वा  ठूटो थिए। “यिशैको ठूटो” यसैकारण भताभूंग भएको दाऊदको राजवंशको एउटा रूपक थियो। सावित्री र सत्यावान् को कथामा, एउटा राजाको मृत पुत्र- सत्यावान् थिए। भविष्द्वाणीमा राजाहरुको राजवंशको राजकीय रेखाको अन्त एउटा  ठूटोमा गएर मृत्यु हुनेछ र राजवंश स्वयं आफै मर्नेछ।

शाखा: आउने हुने उहाँ को रूपमा एउटा  दाऊदको बुद्धिमानी हो  

यिशैको मृत ठूटोमा डालीको फूट निसक्नु
यिशैको मृत ठूटोमा डालीको फूट निसक्नु

तर भविष्यवाणीले भविष्यमा एउटा बरको वृक्षसंग जोडिएको चित्रलाई राजाहरुको रूप मा काट्ने तुलनामा निकै आगाडी सम्म देखे। जब बरको बिउको जीवन आरम्भ गर्दछ, धेरैजसो त्यसले अन्य वृक्षको ठूटो माथि गर्दछ। ठूटो अकुँरित हुन लागेको बरको वृक्षको पोषण गर्दछ। तर एक पटक जब बरको बिरुवाको स्थापना हुन्छ, तब यसले पोषित गर्ने ठूटो धेरै अधिक वृद्धि हुँदै जान्दछ र निकै लामो समय सम्मको जीवन व्यतीत गर्दछ। यस ठूटोलाई यशैयाले  पहिले बाट नै एउटा नयाँ ठूटोको रूपमा यसको जरा बाट अकुँरित भएको- एउटा शाखाबाट एक पटक वृक्षमा परिवर्तित हुदै गरेको देखेका थिए। यशैयाले यस चित्रको उपयोग गरे र यसको भविष्यद्वाणी गरे कि एक दिन भविष्यमा एउटा ठूटो, जसलाई एउटा शाखा को रूपमा चिनिनेछ, एउटा मृत ठूटोमा प्रगट हुनेछ, ठीक त्यसै गरी जसरी बरको शाखाहरु वृक्षको शाखाहरुमा नै फूँट निकाल्न छन। यस शाखालाई “उहाँ” भनि उद्धृत गरिएको छ, यस प्रकार यशैयाले एउटा विशेष व्यक्तिको कुरा गरेको छन् लागि,जसलाई राजवंशको नष्ट गरिदिए पश्चात् दाऊदको राजकीय रेखामा निस्केर आउने छ। यस व्यक्तिसंग ज्ञान, सामर्थ र यस्तो बुद्धिको यस्तो क्षमता हुनेछ कि मानौ यो परमेश्वरको आत्मा उहाँको माथि बास गरि रहेको छ।

एउटा पोषित गर्ने शाखासँग बरको वृक्ष वृद्धि गर्दै । शीघ्र नै यसको र अधिक शाखाहरु र जराहरु को फूट निस्किन्छ ।
एउटा पोषित गर्ने शाखासँग बरको वृक्ष वृद्धि गर्दै । शीघ्र नै यसको र अधिक शाखाहरु र जराहरु को फूट निस्किन्छ ।

पौराणिक कथाहरुमा बरको वृक्ष धेरै शाताब्दिहरु सम्म अमरताको प्रतीक मानिन्छ। यसको कल्पित जरा अतिरिक्त शाखाहरु बनाउने माटमा वृद्धि हुन्छ। यो दीर्घायुको प्रतीक हो र यस प्रकार ईश्वरीय सृष्टिकर्ताको प्रतिनिधित्व गर्दछ । यशैया  द्वारा 750 ईसा पूर्वमा यस शाखालाई देखेका थिए, जसलाई यसप्रकारको ईश्वरीय गुण हुनेछ र यो राजवंशीय “ठूटो” को लुप्त हुने पश्चात् लामो आयु सम्म जीवित रहनेछ ।

यशैया र शाखा

ऋषि-भविष्यद्वक्ता यशैयाले एउटा मार्ग-सूचक स्तम्भ बनाए, ता कि मानिसले भविष्यमा प्रगट हुने घटनाहरुलाई बुझ्न सकुन। तर यो धरै चिन्हहरु मध्य उनी द्वारा दिइएको एउटा चिन्ह थियो। यर्मिया, यशैया भन्दा 150 वर्ष पूर्व, लगभग 600 ईसा पूर्व मा, तब थिए जब दाऊदको राजवंशलाई उनको आंखाको अगाडी नष्ट गरी दिइएको थियो, उनले यस्तो लेखे:

परमप्रभु भन्‍नुहुन्‍छ: हेर यस्‍ता दिन आउँदैछन्, जब म दाऊदको वंशबाट एउटा धार्मिक हाँगा खड़ा गर्नेछु, एक जना राजा जसले बुद्धिसित राज गर्नेछन्, र जे उचित र ठीक छ त्‍यही तिनले देशमा गर्नेछन्‌। तिनको समयमा यहूदा बचाइनेछ र इस्राएल सुरक्षितसाथ रहनेछ। जुन नाउँले तिनी कहलाइनेछन्‌ त्‍यो यही हो: परमप्रभु हाम्रा धार्मिकता।”(यर्मिया 23:5-6)

यर्मियाले दाऊदको राजवंशलाई यशायाहको शाखा माथि विस्तार गरे। यो शाखा एउटा राजा पनि हुनेछ। तर यहाँ दाऊद वंशीय पहिलो राजाहरु जस्तै होइन, जसलाई ठूटो जस्तै काटिएको थियो।

शाखा : परमप्रभु हाम्रो धार्मिकता

यस शाखामा भिन्नता उहाँको नाउँमा देख्न सकिन्छ। उहाँ सँग परमेश्वरको मात्र नाउँ (‘यहोवे’ – परमेश्वरको लागि यहूदिहरु द्वारा उपयोग गरिने नाउँ) हुनेछ, यस कारण एउटा बरको वृक्ष जस्तै यस शाखा लाई एउटा आलौकिक चित्र दिएको छ। उहाँ साथै ‘हाम्रो’ (हामी मानिसहरुको) धार्मिकता  पनि हुने।

जब सावित्रीले यमको साथमा आफ्नो पति, सत्यावान्को मृत शरीरको लागि विवाद गरिन, तब त्यो उनको धार्मिकता थिए, जसले उनलाई मृत्यु (यम) को सामना गर्न को लागि सामर्थ्य प्रदान गर्यो। तर, जस्तो कि कुम्भ मेला नामक लेखमा ध्यान दिइएको छ, हाम्रो समस्या हाम्रो भ्रष्टतापाप है, र यस कारण हाम्रो साथ ‘धार्मिकता’ को कमी छ। बाइबलले हामीलाई यो भन्दछ कि त्यसैले हाम्री सँग मृत्युको सामना गर्न को लागि सामर्थ्य थिएन। सत्य यो हो कि कि हामी यसको विरूद्ध असहाय छौं:

…ताकि मृत्‍युद्वारा नै मृत्‍युको शक्ति भएकोलाई, -अर्थात्‌ दियाबलसलाई उहाँले नष्‍ट गरून्- र मृत्‍युको डरले आजीवन बन्‍धनमा परेकाहरूलाई उहाँले मुक्त गरिदेऊन्‌।” (हिब्रू 2:14ब-15)

बाइबलमा यमलाई शैतानको रूपमा दर्शाएको छ, जो सँग हामी माथि मृत्युको सामर्थ्य प्रदान गरिएको छ। सत्य यो हो कि, ठीक त्यसै नै गरि जसरी यमले सत्यावान् को शरीरको लागि विवाद गरि रहेको थियो, बाइबलको एउटा  स्थानमा शैतानद्वारा एउटा शरीरको माथि विवाद गर्ने वृतान्त लाई उल्लेखित गर्दछ, जब

…प्रधान दूत मिखाएलले पनि मोशाका लाशको विषयमा दियाबलससँग विवाद गर्दा त्‍यसलाई निन्‍दापूर्ण दोष लाउन साहस नगरी “प्रभुले तँलाई हप्‍काऊन्” भनेथे। (यहूदा 1:9)

त्यसैले, जब शैतानसँग सावित्री र सत्यवान् को कथामा यम जस्तै मोशा जस्तो एउटा सज्जन भविष्द्वक्ताको शरीर माथि विवाद गर्ने अधिकार छ, तब त्यस सँग निश्चित रूपले हाम्रो पाप र भ्रष्टताको कारण हामी माथि आउने मृत्यु- माथि पनि अधिकार छ। यहाँ सम्म कि प्रधान स्वर्गदूतले यो सम्म स्वीकार गरे कि केवल प्रभु – सृष्टिकर्ता परमेश्वर – सँग मात्र मृत्युको विषयमा शैतानलाई हप्काउने अधिकार छ। र यहाँ ‘शाखा’ मा एउटा प्रतिज्ञा दिइएको छ कि भविष्यमा प्रभु परमेश्वर हामी मा उहाँको ‘धार्मिकता’ लाई रोप्नु हुन्छ, ता कि हामी मृत्यु माथि विजय प्राप्त गर्न सकौं। तर कसरी? जकरियाले यस विषय माथि अझै अधिक विस्तार गर्दै आगाडीको वृतान्तलाई आउनु हुने शाखा को नाउँ  को भविष्यद्वाणी गर्दै पूरा गर्दछन, जसले सावित्री र सत्यवान्को मृत्यु (यम) माथि विजय प्राप्त गर्दै कथाको समान्तर गर्छ – जसलाई हामीले  अर्को लेखमा हेर्ने छौँ।

कुरुक्षेत्र युद्धमा जस्तै: ‘अभिषिक्त’ शासकको भविष्यवाणी गरिएको छ

भगवद् गीता महाभारत महाकाव्यको ज्ञानको केन्द्र हो। गीता (गीत) को रूपमा लेखिएको भए पनि आज यो सामान्यतया पढिन्छ। कुरुक्षेत्रमा भएको महान् युद्धको ठीक अगाडि भगवान कृष्ण र शाही योद्धा अर्जुनको बिचको वार्तालाप गीताले वर्णन गरेको छ – शाही परिवारको दुई पक्ष बिचको युद्ध । यो आउँदै गरेको युद्धमा एक अर्काको विरोध गर्दै यो लडाकु र पुराना शाही वंशको संस्थापक, राजा कुरुको वंशका दुई शाखाका शासकहरू थिए । पांडव र कौरव चचेरे भाईहरूले वंशको कुन पक्षले शासन गर्ने अधिकार पाउने भन्ने बारेमा युद्ध गर्न लागेका थिए  – पाण्डव राजा युधिष्ठिर वा कौरव राजा दुर्योधन। दुर्योधनले युधिष्ठिरको सिंहासन कब्जा गरेका थिए त्यसैले युधिष्ठिर र उनका पाण्डव सहयोगीहरू यसलाई फिर्ता लिन युद्धमा लागिरहेका थिए । पाण्डव योद्धा अर्जुन र भगवान कृष्ण बीचको भगवद् गीता वार्तालापमा आत्मिक स्वतन्त्रता र आशिष्‌ पाउने कठिन परिस्थितिहरूमा साँचो बुद्धिमा केन्द्रित छ ।

भजनसंग्रह बाइबलको हिब्रू वेद पुष्थकन महाकाव्यको बौद्धिक साहित्यको केन्द्रबिन्दु हो । यद्यपि गीतहरू (गीताहरू) को रूपमा लेखिएको भए पनि तिनीहरू प्रायः पढिन्छ । भजन दुईले दुई विपक्षी सेनाहरू बीचको महान् युद्धको ठीक अगाडि उच्च परमप्रभु र उनका अभिषिक्त (= शासक) बीचको वार्तालापलाई वर्णन गर्दछ । यस आउँदै गरेको युद्धको दुबै तिर ठूला योद्धाहरू र शासकहरू छन् । एकातिर एक राजा जो पुरानो शाही वंशको संस्थापक पुर्खा राजा दाऊदको वंशज हो । कुन पक्षले शासन गर्ने अधिकार राख्ने भन्ने बारे दुबै पक्ष युद्ध गर्न गइरहेका थिए  । भजनसंग्रह २ र यहोवा र उनका शासकहरू बीचको कुराकानीले स्वतन्त्रता, बुद्धि र आशिष्‌को कुरालाई औंल्याउँछ ।

समान तपाईलाई लाग्दैन ?

भगवद् गीता संस्कृत वेदको ज्ञान बुझ्न बुझ्नको लागि फाटक हो, त्यसैले भजनहरू हिब्रू वेद (बाइबल) को ज्ञान बुझ्नको लागि फाटक हो । त्यो ज्ञान प्राप्त गर्न हामीलाई भजनसंग्रहको थोरै पृष्ठभूमि जानकारी र यसको मुख्य रचनाकार राजा दाउद  चाहिन्छ ।

राजा दाऊद को थिए भजनसंग्रह  के हुन् ?

यशैयालाई ऐतिहासिक समयरेखामा देखिएको छ। उहाँ इस्राएलको दाऊदवंशीय राजाहरुको समयकालमा हुनुहुन्थ्यो।
राजा दाउद, भजनसंग्रह  र अन्य हिब्रू ऋषिहरु र ऐतिहासिक समयसिमाका लेखन

तपाईं इजरायलीहरूको इतिहासबाट लिइएको समयसिमाबाट बुझ्न सक्नुहुन्छ कि दाउद लगभग १००० ईसापूर्वमा बाँचिरहेका थिए, ती हजारौं वर्ष पछि श्री अब्राहाम पछि र श्री मोशा भन्दा ५०० वर्ष पछि ।  दाउदले गोठालोको रूपमा आफ्नो परिवारको भेडा चराउन शुरू गरे । गोल्यत नाम गरेको एक जना ठूलो शत्रु र एक योद्धाले इस्राएलीहरूलाई जित्ने सेनाको नेतृत्व गर्यो र इस्राएलीहरू निरुत्साहित भए र तिनीहरू पराजित भए । दाऊदले गोल्यतलाई चुनौती दिए र उसलाई युद्धमा मारे । एक जवान गोठालो केटाको महान् योद्धामा भएको यो उल्लेखनीय जीतले दाऊदलाई प्रसिद्ध बनायो ।

यद्यपि, उनी लामो र गाह्रो अनुभवहरू पछि मात्र राजा बने किनकि उनका धेरै शत्रुहरू थिए, ती दुवै विदेशमा र इस्राएलीहरूको बिचमा पनि , जो  उनीहरूको बिरूद्धमा आएका थिए । अन्ततः दाऊदले आफ्ना सबै शत्रुहरूमाथि विजय हासिल गरे किनकि उनी परमेश्वरमा भरोसा राख्थे र परमेश्वरले उनलाई सहायता गर्नुभयो । बाइबलको हिब्रू वेदका केही पुस्तकहरू यी संघर्षहरू र दाऊदको विजयहरूको बयान गर्दछन् ।

दाउद पनि एक संगीतकारको रूपमा प्रसिद्ध थिए जसले परमेश्वरलाई सुन्दर गीतहरू र कविताहरू रचना गरे । यी गीतहरू र कविताहरू ईश्वरबाट प्रेरणा पाएका थिए र भजनसंग्रहको पुस्तक वेद पुष्थकनमा लेखेका थिए ।

भजनसंग्रहमाख्रीष्टको भविष्यवाणीहरू

एक महान राजा र योद्धा भए पनि, दाऊदले शाही वंशबाट आउँदै गरेको ‘ख्रीष्ट’ को बारेमा भजनमा लेखेका थिए जसले उनलाई शक्ति र अधिकारमा ग्रहण गर्थे । यहाँ ख्रीष्टलाई कसरी हिब्रू वेद (बाइबल) को भजनसंग्रह  २ मा प्रस्तुत गरिएको छ, भगवद् गीता जस्तो शाही लडाई दृश्य प्रस्तुत गर्दै ।

भजनसंग्रह २

1जाति-जातिहरू किन षड्‌यन्‍त्र रच्‍छन्‌,

र मानिसहरू किन व्‍यर्थका जाल रच्‍छन्‌?

2परमप्रभु र उहाँका ‘अभिषिक्त’ जनको विरुद्धमा पृथ्‍वीका राजाहरू खड़ा हुन्‍छन्‌,

र शासकहरू आपसमा सल्‍लाह गर्छन्‌।

3तिनीहरू भन्‍छन्‌, “हामी उनीहरूका साङ्‌लाहरू छिनालौं,”

“र उनीहरूका बन्‍धनहरू फुकाऔं।”

4स्‍वर्गमा विराजमान हुनुहुनेचाहिँ हाँस्‍नुहुन्‍छ, परमप्रभुले तिनीहरूको उपहास गर्नुहुन्‍छ।

5तब आफ्‍नो क्रोधमा उहाँले तिनीहरूलाई हप्‍काउनुहुनेछ,

र आफ्‍नो बल्‍दो कोपमा तिनीहरूलाई यसो भन्‍दै त्रस्‍त पार्नुहुनेछ:

6“मैले आफ्‍नो पवित्र पर्वत सियोनमा मेरो आफ्‍नो ‘राजालाई’ नियुक्त गरेको छु।”

7परमप्रभुको यो आदेश म घोषणा गर्नेछु, उहाँले मलाई भन्‍नुभयो, ‘तिमी मेरा पुत्र हौ, आज मैले तिमीलाई जन्‍माएको छु।’

8मसँग माग, र म जातिहरूलाई तिम्रो उत्तराधिकार तुल्‍याइदिनेछु,

र समस्‍त पृथ्‍वी तिम्रो निजी सम्‍पत्ति तुल्‍याइदिनेछु।

9फलामको राजदण्‍डले तिमीले तिनीहरूमाथि शासन गर्नेछौ,

र कुमालेको भाँड़ालाई झैँ तिमीले तिनीहरूलाई चकनाचूर पार्नेछौ।

10यसकारण हे राजा हो, बुद्धिमान्‌ होओ, पृथ्‍वीका शासक हो, सावधान!

11भय मानेर परमप्रभुको सेवा गर,

र कम्‍पनसाथ आनन्‍द मनाओ।

12पुत्रलाई चुम्‍बन गर, नत्रता उहाँ रिसाउनुहुनेछ, र तिमीहरू बाटैमा नष्‍ट हुनेछौ, किनभने उहाँको कोप चाँड़ै दन्‍कन्‍छ। ती सबै धन्‍य हुन्‌, जो उहाँको शरण पर्दछन्‌।

यहाँ उही खण्ड  हो तर ग्रीकबाट पहिले वर्णन गरिए अनुसार ।

भजन २: १-२ – मूल भाषामा हिब्रू र ग्रीक (LXX)

HebrewGreekEnglishनेपाली
א  לָמָּה, רָגְשׁוּ גוֹיִם;    וּלְאֻמִּים, יֶהְגּוּ-רִיק.   ב  יִתְיַצְּבוּ, מַלְכֵי-אֶרֶץ–    וְרוֹזְנִים נוֹסְדוּ-יָחַד: עַל-יְהוָה,    וְעַל-מְשִׁיחוֹ.1Ἵνα τί ἐφρύαξαν ἔθνη, καὶ λαοὶ ἐμελέτησαν κενά; 2 παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ κυρίου καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ. διάψαλμα.  1 Why do the nations conspire and the peoples plot in vain? 2 The kings of the earth rise up and the rulers band together against the Lord and against his Christ.1जाति-जातिहरू किन षड्‌यन्‍त्र रच्‍छन्‌, र मानिसहरू किन व्‍यर्थका जाल रच्‍छन्‌? 2परमप्रभु र उहाँका ‘ख्रीष्ट’ जनको विरुद्धमा पृथ्‍वीका राजाहरू खड़ा हुन्‍छन्‌, र शासकहरू आपसमा सल्‍लाह गर्छन्‌।    

कुरुक्षेत्र युद्धको नतीजा

तपाईले देख्न सक्नुहुन्छ, भजनसंग्रह  २ मा ‘ख्रीष्ट’ / ‘अभिषिक्त’ को प्रसंग भगवद्गीताको कुरुक्षेत्र युद्धसँग मिल्दोजुल्दो छ । तर जब हामी यति धेरै पहिले कुरुक्षेत्र युद्धको लडाईंको बारेमा सोच्दछौं भने केही मतभिन्नताहरू देखा पर्दछन् । अर्जुन र पाण्डवहरूले युद्ध जिते र यसैले त्यहाँ शक्ति र शासनको कब्जा कौरवबाट पाण्डवहरूमा भयो र युधिष्ठिरलाई हकदार राजा बनाइयो । सबै पांडव भाई र कृष्ण १८ दिनको युद्धमा बाँचे, तर केही मुठीभर मान्छेहरू मात्र बाँचे – सबै मारिए । तर युद्ध पछि ३६ बर्ष मात्र शासन गरेपछि युधिष्ठिरले यो सिंहासन त्यागेर अर्जुनका नाति परीक्षितलाई पदवी दिए । त्यसपछि उनी द्रौपदी र उनका भाइहरूसँग हिमालयको लागि प्रस्थान गरे । द्रौपदी र चार पाण्डवहरू – भीम, अर्जुन, नकुल र सहदेव यात्राको क्रममा मरे । युधिष्टिर आफैले स्वर्गमा प्रवेश प्रदान गरे । कौरवकी आमा गान्धारी कृष्णसँग युद्ध नरोकेको कारण  क्रोधित भइन्, त्यसैले उनीले उनलाई सराप्छिन् र युद्ध सकिएको  ३६ बर्ष पछि मारिए जब उनको अन्तर् – वंशको झगडाको कारण एक्कासी तीरले उनलाइ लाग्यो । कुरुक्षेत्र युद्ध र त्यसपछिको कृष्णको हत्याले संसारलाई कलियुगमा पुर्‍यायो ।

त्यसो भए कुरुक्षेत्र युद्धबाट हामीलाई के लाभ भयो ?

हाम्रो लागि कुरुक्षेत्र युद्धको लाभ

हाम्रो लागि,  हजारौं बर्ष पछि जिउने, हामी आफैंलाई बढी खाँचोमा पाउदछौ । हामी संसारमा बाची रहेका छौं जहाँ  निरन्तर पीडा, रोग, बुढेसकाल र मृत्युको छायाँमा बस्दछौं । हामी सरकारको अधीनमा बस्छौं जुन प्रायः भ्रष्ट हुन्छ र शासकहरू धनी र व्यक्तिगत साथीहरूलाई सहयोग गर्दछन । हामी धेरै तरिकाहरूबाट कलियुगको प्रभावहरू महसुस गर्दछौं ।

हामी भ्रष्टाचारलाई बढावा न दिने, कलियुगको अधीनमा नरहेको समाजको लागि र संसारमा कहिले नसकिने  पाप र मृत्युबाट व्यक्तिगत छुटकाराको लागि उत्सुक छौं ।

हाम्रो लागि भजनसंग्रह को आउदै गरेको  ‘ख्रिष्टको लाभ

भजनसंग्रह २ मा वर्णन गरिएको ‘ख्रिष्ट’ ले हाम्रा आवश्यकताहरू कसरी पूरा गर्दछ भनेर हिब्रू ऋषिहरुले वर्णन गर्दछन । यी आवश्यकताहरू पूरा गर्न युद्धको आवश्यकता पर्दछ, तर कुरुक्षेत्रभन्दा भिन्न युद्ध र भजनसंग्रह  २ मा चित्रित युद्धभन्दा फरक । यो ‘ख्रीष्टले मात्र’ चलाउन सक्ने युद्ध हो । यी भविष्यवक्ताहरूले देखाउँदछ कि शक्ति र सामर्थ्यबाट सुरू हुनुको सट्टामा  ख्रीष्टले हामिलाई चाहिएको पाप र मृत्युबाट छुटकारा बाट सेवा गर्न शुरू गर्नुभयो । उनीहरूले भजनसंग्रह २ को बाटो देखाउँदछन् जुन एक दिन पुग्नेछ, पहिलो अर्कालाई हराउन अर्को लडाईको लागि लामो यात्रा गर्नु आवश्यक छ, सैन्य शक्तिले नभई संसारमा बन्धक राख्नेहरूका लागि प्रेम र बलिदानको साथ । हामी यो यात्रा दाउदको शाही रूखको मृत हांगाको टुसा बाट शुरू गर्दछौं

राजले जस्तै: येशू ख्रीष्टको नाममा ‘ख्रीष्ट’ को अर्थ के हो?

म धेरै जसो जब मान्छेहरूलाई सोध्छु, कि येशू अन्तिम (पछिल्लो) नाम के थियो। धेरै जसो यस्तो जवाफ दिन्छन्,

“मलाई लाग्दछ, कि उनको अन्तिम नाम ‘ख्रीष्ट’ थियो, तर म यस प्रति निश्चत छैन।”

तब मैले सोध्ने गर्दछु,

“यदि यो सत्य हो भने जब येशू एउटा केटो थिए तब के युसुफ ख्रीष्ट र मरियम ख्रीष्ट सानो येशू ख्रीष्टलाई आफ्नो साथमा बाजार लिएर जाने गर्द थिए?”

यसलाई यसरी भन्दा, उनीहरुलाई थाहा भयो, कि येशूको अन्तिम नाम ‘ख्रीष्ट’ थिएन। यस प्रकार, अब ‘ख्रीष्ट’ के हो? यो कहाँ बाट आयो? यसको अर्थ के हो? धेरै जसो को लागि यो आश्चार्यको कुरा हुनसक्छ, ‘ख्रीष्ट’ एउटा यस्तो उपाधि हो, जसको अर्थ ‘शासक’ वा ‘शासन’ संग छ। यो उपाधि त्यो राजाको जस्तो होइन, जस्तो ब्रिटिश राज्य मा पाइन्दछ, जसले दक्षिण एशियामा धेरै दशक सम्म राज गरे।

भाषान्तरण बनाम लिप्यंतरण

यसलाई हर्नुको लागि, सबैभन्दा पहिले अनुवाद अर्थात् भाषान्तरणको केहि सिद्धान्तहरुलाई हेर्नु पर्छ। अनुवादक कहिले कहिँ विशेष रूपले  नाम र शीर्षकको लगि, अर्थको अपेक्षा त्यस किसिमको ध्वनि  शब्दहरुलाई भाषान्तरणको लागि चुनाव गर्दछन्। यसलाई लिप्यंतरण  को नामले जानिन्छ। उदाहरणको लागि, कुंभ मेला हिन्दीको कुंभ मेला अंग्रेजी लिप्यंतरण हो। यद्यपि शब्द मेलाको अर्थ ‘प्रदर्शनी’ वा ‘पर्व’ संग छ, तर यसलाई धेरै जसो अंग्रेजीमा समान ध्वनि जस्तै शब्द अर्थात् कुंभ प्रदर्शनीको अपेक्षा कुंभ मेलाको रूपमा नै उपयोग गरिद्छ। किनकी बाइबलको लागि, अनुवादकहरुले यो निर्णय लिनुपर्छ,  नाम र उपाधिहरु सर्वोत्तम रूपले अनुवादित भाषामा भाषान्तरण (अर्थद्वारा) वा लिप्यंतरण (ध्वनिद्वारा) कुन माध्यमले उचित अर्थ दिन्छ। यसको लागि कुनै विशेष नियम छैन।

प्राचिन संग्रह

बाइबल सबैभन्दा पहिले 250 ईशा पूर्वमा तब अनुवाद भएको थियो, जब हिब्रू पुरानो करारलाई ग्रीक भाषा – त्यस समयको अन्तराष्ट्रीय भाषामा अनुवाद गरिएको थियो। यस भाषान्तरणलाई प्राचिन संग्रह  (वा LXX) को नामले चिनिन्छ, र यो धेरै नै अधिक प्रभावशाली छ। किनभने नयाँ करार ग्रीक भाषामा नै लेखिएको थियो, त्यसैले यसमा दिएको पुरानो करारको धेरै उद्धरणहरुलाई प्राचिन संग्रह बाट नै लिएको हो।

प्राचिन संग्रहमा भाषान्तरण एवम् लिप्यंतरण

तल दिएको चित्रले यस प्रक्रियालाई देखाउद छ र यसले कसरी आधुनिक-दिनको बाइबललाई प्रभावित पर्दछ

मूल भाषाहरुले आधुनिक-दिनको बाइबलमा भाषान्तरको प्रवाह
मूल भाषाहरुले आधुनिक-दिनको बाइबलमा भाषान्तरको प्रवाह

मूल हिब्रू पुरानो करार (1500 देखि – 400 ई.पू. सम्म लेखिको थियो) लाई चित्र-खण्ड # 1 मा देखाएका छ। किनकी प्राचिन संग्रह 250 ईशा पूर्वमा लेखिएको थियो त्यसैले हिब्रू –> ग्रीक भाषान्तरलाई चित्र-खण्ड #1 देखि #2 को तर्फ जादै गरेको तीरको चिन्हले देखाएको छ। नयाँ करार ग्रीकमा लेखिएको थियो ( (50–90 ईस्वी सन्), त्यसैले यसको अर्थ यो भयो #2 मा दुवै नै पुरानो र नयाँ करार सम्मेलित छ । चित्र को तल्लो आधा भाग (#3) बाइबलको एउटा आधुनिक भाषामा भाषान्तरण गरिएको छ । यहाँ सम्म पुग्नलाई पुराने करार लाई मूल हिब्रू भाषा (1 -> 3) र नयाँ करारलाई ग्रीक (2 -> 3) देखि भाषान्तरित गरिएको हो।  पहिला बताए जस्तै, अनुवादकहरुले  नामहरु र उपाधिहरुलाई निर्धारित गर्नु पर्ने हुन्छ । यसलाई निलो तीरहरुको प्रतीक चिन्हहरुको साथ लिप्यंतरण  र भाषान्तरणको शब्दहरुको साथ यो दर्शौदै देखिएको छ, कि अनुवादकले कुनै पनि दृष्टिकोणलाई लिन  सक्छ ।

‘ख्रीष्ट’ को  उत्पत्ति

अब हामी माथि दिएको प्रक्रियाको अनुसरण गर्ने छौ, तर यस समय हामी हाम्रो ध्यान लाई ‘ख्रीष्ट’ शब्द माथि केन्द्रित गर्नेछौ।

'ख्रीष्ट' बाइबलमा कहाँबाट आउछ?
‘ख्रीष्ट’ बाइबलमा कहाँबाट आउछ?

उपाधिहामी देख्न सक्छौ, कि मूल हिब्रू पुरानो करारमा  उपाधि ‘מָשִׁיחַ’ (मसीहीयाख़) दिएको छ, जिसको  शाब्दिक अर्थ ‘अभिषिक्त वा  प्रतिष्ठित’ व्यक्ति संग छ जस्तै एउटा राजा वा  शासक इत्यादि। पुरानो करारको समयविधिमा हिब्रू राजाहरु राजा बनिनु भन्दा पहिले (अनुष्ठानिक रीतिले तेल मल्नु) अभिषिक्त गरिन्थियो, यस प्रकारले तिनीहरु अभिषिक्त  वा  मसीहीयाख़  हुन्थिए । तब तिनीहरु शासक बन्द  थिए, तर उनिहरुको शासन परमेश्वरको स्वर्गीय शासनको अधीनतामा,उहाँको व्यव्यस्थाको अनुसार हुने गर्दथियो ।यस भावार्थमा, पुरानो करारको एउटा हिब्रू राजा दक्षिण एशियाको भूतपूर्व राज्यपालको जस्तै हुने गर्थे। राज्यपाल दक्षिण एशियाको ब्रिटिश क्षेत्रहरुको माथि शासन गर्दथे,तर तिनीहरु यस्तो ब्रिटेनको सरकारको अधीनतामा , त्यसको व्यवस्थाको पालन गर्ने  गर्दथे। पुरानो करार एउटा निश्चित रूपले विशेष मसीहायाख़ को आउने भविष्यद्वाणी (‘निश्चित’ शब्दको साथ) लाई गरिएको थियो, जुन एउटा विशेष राजा होलान। जब प्राचिन संग्रह अनुवाद लाई 250 ईस्वी सन् मा भाषान्तरित गरिएको थियो, तब अनुवादकहरुले ग्रीक भाषामा समानार्थ शब्दलाई क्रिओ मा आधारित हुन्, Χριστός (क्रिस्टोस  जस्तो ध्वनि) को चुनाव गरे,जसो अर्थ अनुष्ठानिक रूपले तेल मल्लु हो। यस प्रकारले हिब्रू भाषाको शब्द ‘मसीहीयाख़’ को भाषान्तरण अर्थ द्वारा (न कि ध्वनि को द्वारा लिप्यंतरण गर्दै) Χριστός (क्रिस्टोसको  उच्चारण) को रूपमा ग्रीक प्राचिन संग्रहमा गरिएको थियो । नयाँ करारको लेखक निरन्तर शब्द क्रिस्टोस को उपयोग येशूको पहिचानको लागि गरिरहे, जसको भविष्यवाणी ‘मसीहीयाख़’को रूपमा गरिएको थियो ।

तर जब हामी युरोपको भाषाहरुको कुरा गर्छौँ, तब हामी यो पाउछौ, कि ग्रीक शब्द ‘क्रिस्टोस’  को सामानार्थ कुनै पनि स्पष्ट शब्द न पाएकोले यसको भाषान्तरण ‘क्राईस्ट’ अर्थात् ख्रीष्ट गरियो। ‘ख्रीष्ट’ शब्द पुरानो करारमा आधारित हिब्रू देखि ग्रीकमा भाषान्तरित  हुँदै र त्यस बेला ग्रीक देखि आधुनिक भाषाहरुमा लिप्यंतरित  हुँदै एउटा विशेष शब्द हो। हिब्रू पुरानो करारको भाषान्तरण सिधै धेरै आधुनिक भाषाहरुमा गरिएको छ  र अनुवादकहरुले मूल हिब्रू शब्द ‘मसीहीयाख़’ को सम्बन्धमा विभिन्न निर्णयहरुलाई लिएका छन्। केहि बाइबलीय शब्द ‘मसीहीयाख़’ को लिप्यंतरण ‘मसीह’ शब्द द्वारा रूपान्तरित गर्दै गरिएको हो, अन्य यसको अनुवाद ‘अभिषिक्त’ को अर्थ द्वारा गर्दछ, र अन्य यसका लिप्यंतरण ‘क्राईस्ट’ शब्द द्वारा रूपान्तरित गर्दै गरिएको छ। क्राईस्ट वा ख्रीस्त (मसीह) को लागि हिन्दी शब्द लाई अरबी देखि लिप्यंतरित गरिएको हो, जसको बदलामा मूल हिब्रू भाषा देखि लिप्यंतरित भएको थियो। त्यसैले ‘मसीह’ को उच्चारण मूल हिब्रू भाषासँग धेरै निकटता मा छ, जब कि अन्य शब्द क्राईस्ट को लिप्यंतरण अग्रेजी ‘क्राईस्ट’ देखि भएको हो र यसको ध्वनि ‘क्राइस्त’ जस्तो छ। क्राईस्ट (ख्रीष्ट) को लागि नेपाली शब्द को लिप्यांतरण ग्रीक क्रिस्टोस  बाट भएको हो र त्यसैले यसलाई ख्रीष्ट  शब्दले उच्चारित गरिद्छ।

किनकि हामी पुरानो करारमा ‘मसीह’ शब्दलाई सामान्य रूपले नहेर्ने हुँदा, यसको सम्बन्ध पुरानो करार देखि सदैव प्रगट हुदैन। तर यस अध्ययन बाट हामीले जान्दछौँ, कि बाइबल आधारित ‘ख्रीष्ट’ = ‘मसीह’ = ‘अभिषिक्त’ सबै एक हुन् र यो एउटा विशेष उप थियो।

पहिलो शताब्दीमा प्रत्याशित ख्रीष्ट

यस बोधको साथ, आउनोहोस सुसमाचारहरु बाट केहि विचारहरुलाई प्राप्त गरौँ। तल राजा हेरोद को त्यस बेलाको प्रतिक्रिया दिइएको छ, जब ज्योतिषी यहूदिहरुको राजासँग भेटघाट गर्न उनीहरु कहाँ आए, जुन कि क्रिसमिसको कथाको एउटा राम्रोसंग परिचित हिस्सा हो। ध्यान दिनुहोस्, ख्रीष्टको लागि ‘निश्चित’ वाक्यको उपयोग गरिएको छ, यद्यपि यसले विशेष रूपले येशूको बारेमा उद्धृत गरेको छैन।

जब हेरोद राजाले यो सुने, तिनी बेचैन भए, र तिनीसँग सारा यरूशलेम पनि बेचैन भयो। अनि तिनले सबै मुख्य पुजारीहरु र जनताका शास्त्रिहरुलाई भेला गरे, र ख्रीष्टको जन्म कहाँ हुने हो? भनि सोधपूछ गरे। (मत्ती 2:3-4)

तपाईं यस निश्चित वाक्यमा ‘ख्रीष्ट’ को विचार देख्न सक्नुहुन्छ, जसलाई हेरोद र उनका प्रधानहरु मध्य राम्रोसंग बुझेका थिए – यहाँ सम्म कि येशूको जन्म हुनु भन्दा पहिले- र यो यहाँ निर विशेष रूपले येशूको लागि उद्धृत नभई उपयोग भएको हो। यो देखिन्छ, कि ‘क्राईस्ट’ अर्थात् ख्रीष्ट पुरानो करारबाट आएको हो, जुन पहिलो शताब्दीमा मानिसहरुद्वारा (हेरोद र उनका प्रधाहरु जस्तै) ग्रीकको प्राचिन संग्रह मा पाएको एउटा सामान्य पठन थियो। ‘क्राईस्ट’  एउटा नाम होइन, यद्यपि एउटा उपाधि हो (र आज पनि छ), यसले एउटा शासक वा राजाको संकेत दिदछ। त्यसैले नै हेरोद ‘चिन्तामा थिए’ किनकि उनले एउटा अर्को राजा हुने संभावनालाई स्वयंको लागि खतरा महसूस गरे। हामीले यस हास्यास्पद विचारलाई इन्कार गर्न सक्छौं, कि ‘ख्रीष्ट’ ख्रीष्टीय विश्वासीहरू द्वारा आविष्कृत गरिएका थिए वा यो कुनै ठुलो व्यक्ति जस्तै 300 ईस्वी सन्मा सम्राट कन्सटेनटाईन द्वारा अविष्कृत गरिएको थियो। यो उपाधि हजारौं वर्ष पहिले देखि कुनै ख्रीष्टिय विश्वासीको आगमन वा कन्सटेनटाईन द्वारा शासन गर्न भन्दा धेरै पहिले बाट नै प्रचलनमा थिए।

ख्रीष्टको अधिकारको विरोधाभास

येशूका प्रारम्भिक अनुयायीहरूले  हिब्रू वेदमा अगमवाणी भए अनुसार येशू आउँदै गरेको ख्रीष्ट हुनुहुन्छ भन्ने कुरामा विश्वस्त थिए , जबकि अरूहरूले यस विश्वासको विरोध गरे ।

किन?

उत्तर प्रेम वा शक्तिमा आधारित राजको बारेमा विरोधाभासको हृदयमा जान्छ । राजसँग बेलायती मुकुटमुनि भारतमा शासन गर्ने अधिकार थियो । तर यसले भारतमा शासन गर्ने अधिकार पायो किनकि राज पहिलो पटक सैन्य शक्तिमा आयो र आफ्नो शक्तिको माध्यमबाट बाहिरी अधीनता लागू गर्‍यो । मानिसहरूले राजलाई माया गर्दैनथे र गान्धी जस्ता नेताहरू मार्फत अन्ततः राजको अन्त्य भयो ।

येशू ख्रीष्टको रूपमा अधिकार भएको भए पनि उहाँ अधीनमा बस्न माग गर्नुभएन । उहाँ प्रेम वा भक्तिमा आधारित अनन्त राज्य स्थापना गर्न आउनुभयो र यसको लागि एकातिर सत्ता र अख्तियार बिचको विरोधाभास अर्को तिर प्रेमको आवश्यकता थियो । हिब्रू ऋषिहरुले यो विरोधाभासको अन्वेषण गरी हामीलाई ‘ख्रिष्ट’को आगमन बुझ्न मद्दत पुर्‍याएका छन । हामी हिब्रू वेदहरूमा ‘ख्रीष्ट’ को पहिलो उपस्थितिबाट तिनीहरूको अन्तर्दृष्टि अनुसरण गर्दछौं, हिब्रू राजा दाउदबाट १००० ईसापूर्व तिर बाट आएका थिए ।

संसारको चारै तर्फ र भारतमा : यहूदिहरुको इतिहास

भारतीय समुदायमा मोशा सम्बन्धी एउटा छोटा  समाज निर्मित  द्वारा, हजारौ वर्षदेखि यहाँ रहदै, यहूदिहरुको भारतमा एउटा लामो इतिहास छ। अन्य अल्पसँख्यक समूहहरु भिन्न (जस्तै  जैन, सिक्ख र बौद्ध धर्मालाम्बिहरु), यहूदी मूल रूपले  आफ्नो जन्मभूमिलाई छोड़दै भारतमा बाहिरदेखि आए थिए। 2017 को गर्मीमा भारतीय प्रधान मंत्री मोदीको इस्राएलमा गरिएको ऐतिहासिक यात्रा देखि ठीक पहिले इस्राएलको प्रधानमन्त्री उहाँले  नेतन्याहूको साथ एउटा  संयुक्त सह-लेखनलाई लेखे। जब उनीले निम्न कथनलाई लेखे तब उहाँले भारतदेखि यहूदिहरुको हुने देशांतर गमनलाई स्वीकार गरेका  थिए:

भारतमा यहूदी समुदायको सदैव न्यनोपन र सम्मानको साथ स्वागत गरियो र यसले कहिले पनि कुनै प्रकारको पिडाको  सामना गरेन्न।

वास्तवमा , यहूदीहरूले भारतको इतिहासमा गहिरो प्रभाव पारेका छन र उनीहरूले भारतीय इतिहासमा अफ्ठ्यारा रहस्यको समाधान प्रदान गरे । भारतमा लेखिए जस्तै यो कसरी प्रकट भयो त ? यस प्रश्नको उत्तरले भारतीय संस्कृतिका सबै प्राचीन कार्यहरूलाई असर गर्दछ।

भारतमा यहूदीको  इतिहास

यद्यपि भिन्न, यहूदिहरुले पारम्परिक भारतीय परिभेष अपनाउने द्वारा स्वयंलाई यसमा मिश्रित गरे
यद्यपि भिन्न, यहूदिहरुले पारम्परिक भारतीय परिभेष अपनाउने द्वारा स्वयंलाई यसमा मिश्रित गरे

यहूदी समुदाय भारतमा समय देखि रहेका छन्? द टाइम्स ऑफ इस्राएल समाचार पत्र ले  अहिले  हालमा एक लेखलाई प्रकाशित गरेको छ जसमा यो भनेको छ कि ’27 शताब्दी ‘पश्चात् मनेश्शे (बेनी मनेश्शे) को गोत्रको मानिस मिजोरमको भारतीय राज्यदेखि इस्राएल फेर्की रहेका छन्। यो उनीहरुलाई उनीहरुको पुर्खाहरुलाई निर मूल रूपमा 700 ईशा पूर्व मा पुग्ने पुष्टि गर्दछ। आंध्रा प्रदेशमा बस्नेहरु एप्रैमको यहूदी गोत्रको तेलुगू-भाषी उनीहरुको भाई-बहिनी (बेन एप्रैम)को पनि 1000 वर्ष देखि अधिक समय सम्म भारतमा हुने सामूहिक स्मृति पाइन्छ, जुन फारस, अफगानिस्तान, तिब्बत र यसको पश्चात् चीनमा अल्मलिदै आएका थिएमा। केरलको राज्यमा, कोचीनको यहूदी यहाँ निर लगभग 2600 वर्षदेखि नै बसोबास गर्दै आएका छन्। शताब्दी बित्नु पश्चात् उनीहरुले स्वयंलाई सानो तर पुरै भारतमा विशेष समुदायहरु निर्मित गरेका थिए। तर अब उनीहरु इस्राएल फर्किनको लागि  भारतलाई छोड्दै छन्।

कोचीनमा पाएको यहूदी सभाघरको एक शिलालेख। यो यहाँ निर सयौं वर्ष देखि रहेको छ।
कोचीनमा पाएको यहूदी सभाघरको एक शिलालेख। यो यहाँ निर सयौं वर्ष देखि रहेको छ।

यहूदी कसरी भारतमा बस्नलाई आए? उनीहरु यति लामो समय पश्चात् फेरी इस्राएल किन फर्किदै छन्? हामी सँग उनीहरुको इतिहासको बारेमा कुनै अरु अन्य जाति भन्दा अधिक तथ्य पाइन्छ। हामीले यी जानकारीहरुको उपयोग समय रेखामा उनीहरुको इतिहास लाई सारंशित गर्नेछौ।

अब्राहाम : यहूदी परिवारको वंश को अरम्भ हुनु

समय रेखा अब्राहाम देखि शुरु हुन्छ। उनलाई  उनको  वंशबाट जातिहरुको  एउटा  प्रतिज्ञा दिएको थियो र उनको भेट परमेश्वरलाई उनको पुत्र इसहाकको प्रतीकात्मक बलिदान को  साथमा  अन्त हुन्छ। यो बलिदान येशू (येशू सत्संग) को तर्फ संकेत थियो जसले त्यस स्थानलाई देखाउदै थियो  जहाँ निर उहाँको बलिदान हुनेछ। इसहाकको पुत्रको नाम परमेश्वर द्वारा इस्राएल  राखियो। यो समय रेखा हरियो रंगमा अगि बढ्दछ जब इस्राएलको सन्तान मिस्रमा दासत्वको बन्धनमा थिए। यो अवधि यस समयमा आरम्भ हुन्छ, जब इस्राएलको पुत्र योसेफ (वंशावली यो थियो: अब्राहाम -> इसहाक -> इस्राएल (जसलाई याकूब भनेर पनि चिनिन थियो) -> योसेफ), इस्राएलिहरुलाई मिस्रमा लगियो, जब उनीहरु पछि गएर त्यहाँ दास बने।

मिश्रको जीवनमा फिरऊनको दासको रूपमा
मिश्रको जीवनमा फिरऊनको दासको रूपमा

मोशा : परमेश्वरको अधीनतामा इस्राएल एउटा राष्ट्र बन्यो

मोशाले इस्राएलिहरुलाई निस्तार-चाडको विपत्ति को साथै मिस्र देखि बाहिर निक्लिनमा मार्गदर्शन दिए, जसले मिस्रलाई नष्ट पार्यो र इस्राएलिहरुलाई मिस्र देखि मिस्रिहरुको हाथ बाहिर निक्लिनमा सहायता प्रदान गर्यो। मोशाको मृत्यु भन्दा पहिले, मोशाले इस्राएलिहरु माथि आशीष र श्रापहरुको घोषणा गरे (जब समय रेखा हरियो रंग देखि पहेंलो रंगको तर्फ जादछ)। तब मात्र उनीहरुले आशीष पाउने छन् जब उनीहरु परमेश्वरको प्रति आज्ञाकारी हुनेछन्, तर यदि उनीहरु आज्ञाकारी नभएमा  श्रापको अनुभव गर्ने छन्। यो आशीष र श्रापहरु इस्राएल पछिको इतिहाससँग पनि बाधिएको थियो।

हजारौँ वर्ष सम्म इस्राएली आफ्नो जन्म भूमिमा रहे तर उनीहरुसँग उनीहरुको आफ्नो कुनै राजा थिएन, न त यरूशलेमको कुनै राजधानी थियो- यो त्यस समयमा अन्य मानिसहरुसँग थियो। तथापि, यसमा 1000 ईशा पूर्व राजा दाऊद आए पश्चात् परिवर्तन भयो।

यरूशलेमबाट दाऊदलाई शासन गर्ने राजाहरूको साथ रहनुहोस्
यरूशलेमबाट दाऊदलाई शासन गर्ने राजाहरूको साथ रहनुहोस्

दाऊदले यरूशलेममा एउटा शाही राजवंशको स्थापना गरे

दाऊदले यरूशलेमलाई जिते र यसलाई आफ्नो राजधानी बनाए। उनले  ‘ख्रीष्ट’ को आगमनको प्रतिज्ञालाई प्राप्त गरे र त्यस समय देखि  यहूदीहरुले ख्रीष्टको आगमनको प्रतीक्षा गरे। उनको पुत्र सोलोमन, बिना कुनै सन्तुष्टिको धनी र प्रसिद्ध, उनको उत्तराधिकारी भए र सोलोमनले यहूदिहरुको पहिलो मन्दिर यरूशलेममा मोरीयाह पहाड़ माथि निर्मित गरे। राजा दाऊदको वंशज् निरन्तर लगभग 400 वर्ष सम्म राज्य गरि रहे र यस अवधिलाई हल्का-निलो रंग (1000 – 600 ईशा पूर्व) ले दर्शाएको छ। यो अवधि इस्राएलको उन्नति  समय थियो- उनीहरुसँग प्रतिज्ञा गरिएको आशीषहरु थिए। उनीहरु एउटा शाक्तिशाली जाति थिए; उनीहरुको समाज, संस्कृति र मन्दिर उन्नत थिए। तर पुरानो नियम साथै त्यसमा बढ़दै गएको भ्रष्टाचार र त्यस समय हुने मूर्ति पूजाको विवरण दिइएको छ। यस अवधिमा धेरै भविष्द्वक्ताहरुले इस्राएलिहरुलाई चेतावनी दिए कि यदि उनीहरुले मन परिवर्तन गरेनन भने, तब उनीहरुमाथि मोशाको श्राप आइपर्छ। यी चेतावनिहरुलाई अनदेखा गरे। यस समयको मध्यमा इस्राइली दुई पृथक राज्यहरु: इस्राएल र एप्रैमको उत्तरी राज्य र यहूदाको दक्षिण राज्यमा विभाजित भयो (जस्तै आजको समय कोरिया छ, एउटै मानिस दुई देशमा विभाजित भएका थिए – उत्तरी र दक्षिण कोरिया)।

यहूदिहरुको पहिलो निर्वासन: अश्शूर र बेबीलोन

अन्तमा, दुई चरणहरुमा श्राप उनीहरु माथि आई पर्यो। अश्शूरले एप्रैमको उत्तरी राज्यलाई 722 ईशा पूर्वमा नष्ट दियो र यसमा बस्ने  इस्राएलिहरुलाई ठुलो मात्रामा आफ्नो विस्तृत साम्रज्यमा पठाई दिए। मिजोरमको बेन मनश्शे र आन्ध्रा प्रदेशको बेन एप्रैम यी निर्वासित गरिएको इस्राएलिहरुको वंशज् हुन्। तब 586 ईशा पूर्वमा नबूकदनेसर, बेबीलोनको एउटा शाक्तिशाली राजा आए – ठीक त्यसै गरि जसरी मोशाले 900 वर्ष पहिले भविष्यद्वाणी गरेका थिए, जब उनले आफ्नो यी श्रापहरु  लाई लेखेका थिए:

49 “परमप्रभुले तिमीहरूसित लडाँईं गर्न टाढाबाट एउटा जातिका मानिसहरू ल्याउनुहुनेछन् तिनीहरू आकाशबाट गरूडले झम्टे जस्तै आउने छन्। तिमीहरूले तिनीहरूको भाषा बुझ्ने छैनौ। 50 तिनीहरू निष्ठुर हुनेछन्, बूढापाकाको आदर गर्दैनन् अनि स-साना नानीहरूप्रति दया देखाउँदैनन्। 51 तिनीहरूले तिमीहरूका पशुहरू र बाली लानेछन्। तिमीहरूको नाश नहुन्जेलसम्म तिनीहरूले प्रत्येक चीज लाने छन्। तिनीहरूले तिमीहरूका लागि अन्न, मद्य, तेल, गाईहरू, भेंडाहरू अथवा बाख्राहरू छोड्ने छैनन्। तिनीहरूले तिमीलाई नष्ट नगरे सम्म प्रत्येक चीज लाने छन्।

52 “तिमीहरू सोच्छौ त्यस शहरहरूको वरिपरि अग्ला-अग्ला र शक्तिशाली पर्खालहरूले तिमीहरूलाई सुरक्षा दिन्छन्। तर ती पर्खालहरू ढल्नेछन्। त्यस राष्ट्रका मानिसहरूले सबै शहरहरू घेरेर तिमीहरूमाथि आक्रमण गर्नेछन्। परमप्रभु तिमीहरूका परमेश्वरले तिमीहरूलाई दिनु भएको भूमिमा एउटै शहर पनि बाँकी नराखी शत्रुहरूले आक्रमण गर्नेछन्।  (व्यवस्था 28:49-52)

नबूकदनेसरले यरूशलेमलाई जिते, यसलाई जलाए र त्यसको मन्दिरलाई नष्ट गरे जसलाई सोलोमनले निर्मित गरेका थिए। उनले तब इस्राएलिहरुलाई बेबीलोनमा बन्धि बनाए। यसले मोशाको यस भविष्यद्वाणीलाई पूरा गरे कि:

63 “तिमीहरू प्रति राम्रो हुनका लागि र तिमीहरूको राष्ट्रको विकास गराउन परमप्रभु जति खुशी हुनु हुन्थ्यो तिमीहरूलाई नष्ट र ध्वंश पार्नु पनि त्यति नै खुशी हुनु हुनेछ। त्यो भूमि तिमीहरूले आफ्नै बनाउन जाँदैछौ तर मानिसहरूले तिमीहरूलाई भूमिबाट लखेट्नेछन्। 64 पृथ्वीका सबै मानिसहरू माझ परमप्रभुले तिमीहरूलाई छरपष्ट पारिदिनु हुनेछ। परमप्रभुले तिमीहरूलाई पृथ्वीको एक कुनादेखि अर्को कुनासम्म अन्य राष्ट्रका मानिसहरूमाझ छरपष्ट पारिदिनु हुनेछ। अनि त्यहाँ तिमीहरू काठ तथा ढुङ्गाले बनिएका झूटा पुर्खाहरूका थाहा नपाइएका देवताहरू पूज्ने छौ।  (व्यवस्था 28:63-64)

विजयी र बाबुललाई निर्वासित
विजयी र बाबुललाई निर्वासित

केरलको कोचीनको यहूदी दास्वतमा बस्नेहरु यी इस्राएलिहरुको वंशज् हुन्। किनकि 70 वर्ष देखि, यस अवधिलाई रातो  रंगले देखाएको छ, यी इस्राएलिहरु (वा यहूदी जसलाई अहिलेको समयमा भनिन्छ) निर्वासनमा अब्राहाम र उनको वंशज्लाई प्रतिज्ञा गरेको भूमि बाट टाढा रहन्थे।

यहूदीहरूको भारतीय समाजमा योगदान

हामी यो लेखबाट  प्रश्न लिन्छौं जुन भारतमा देखा पर्यो। हिन्दी, बंगाली, मराठी, गुजराती, तेलुगु, कन्नडा, मलयालम र तमिल साथै पुरातन संस्कृत जसमा ऋग्बेद र अरु प्राचीन लेख  सहित भारतका आधुनिक भाषाहरू ब्राह्मी लिपिको  रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ किनकि ती सबै पुरानो लिपिबाट आउँछन्। ब्राह्मी लिपिको  रूपमा चिनिन्छ। आज ब्राह्मी लिपि अशोक सम्राट कालका केही पुराना स्मारकहरूमा मात्र देखिएको छ।

यद्यपि यो आधुनिक लिपिमा कसरी ब्राह्मी लिपि परिवर्तन भयो भन्ने बुझिएको छ, तर के कुरा स्पष्ट छैन भने भारतले कसरी पहिलो पटक ब्राह्मी लिपिलाई अपनायो। विद्वानहरूले टिप्पणी गरे कि ब्राह्मी लिपि हिब्रूभाषाको लिपिसँग सम्बन्धित छ , जुन लिपि इस्राएलका  यहूदीहरूले  निर्वासनको समयमा र भारतमा बसाइँ सर्ने बेलामा प्रयोग भएको थियो। इतिहासकार डा. अविग्दोर शचन () प्रस्ताव गर्छन् कि निर्वासित इस्राएलीहरू जो भारतमा बसोबास गरिरहेका थिए उनीहरूले हिब्रू-भाषालाई आफूसँगै ल्याए जुन ब्राह्मी लिपि बन्यो । यसले कसरी ब्राह्मी लिपिले यसको नाम पायो भन्ने रहस्यलाई पनि समाधान गर्दछ। के यो संयोग मात्र हो कि ब्रह्मी लिपि उत्तर भारतमा उही समयमा देखा पर्दछ जब यहूदीहरू त्यहाँ आफ्नो पुर्खाहरूको भूमि, अब्राहमको भूमिबाट निर्वासनमा बसेका थिए ? मूल निवासीहरू जसले अब्राहमको सन्तानको लिपि अपनाउँथे यसलाई () ब्राह्मण लिपि भने। अब्राहमको धर्म एउटा परमेश्वरमा विश्वास थियो जसको भूमिका सीमित छैन। उहाँ पहिलो, अन्तिम र अनन्त हुनुहुन्छ। सम्भवतः यहींबाट ब्राह्मणमा पनि विश्वास शुरु भएको थियो, () ब्रह्मको मान्छेको धर्मबाट । यहूदीहरूले , आफ्नो लिपि र धर्मलाई भारतमा ल्याउँदा , उनको विचार र इतिहासलाई मौलिक आधारमा धेरै आक्रमणकारीहरू भन्दा बढी प्राप्त गरे जसले उनको विजय हासिल गर्न र शासन गर्न खोजिरहेका थिए। र हिब्रू वेदहरू, जुन मूल रूपमा हिब्रू-भाषा ब्राह्मी लिपिमा छ, आउँदै गरेको एक को मूल विषय हो, जुन आउँदै गरेको पुरुषा को संस्कृत ऋग्वेदको विषयसँग मिल्दोजुल्दो छ। तर हामी मध्यपूर्वमा रहेका यहूदीहरूको पुर्खा भूमिबाट निर्वासन  पछिको इतिहासमा  फर्क्यौं। ।

फारसीहरुको अधीनतामा दास्वत देखि फर्किनु

यस पश्चात्, फारसी सम्राट कुस्रूले बेबोलोन जिते र कुस्रू संसारको सबसे भन्दा शक्तिशाली व्यक्ति बने। उनले यहूदिहरुलाई उनीहरुको भूमिमा फर्किन अनुमति प्रदान गरे।

त्यस भूमिमा रहनु जुन फारसी साम्राज्यको भाग हो
त्यस भूमिमा रहनु जुन फारसी साम्राज्यको भाग हो

तथापि उनीहरु अब एउटा स्वतंत्र देशमा थिएन्न, उनीहरु अब फारसी साम्राज्यको एउटा प्रान्तको रूपमा थिए। यो स्थिति लगभग 200 वर्ष सम्म रह्यो र यस समय रेखालाई गुलाबी रंगले दर्शाएको छ। यस समयमा यहूदिहरुको मन्दिर (जसलाई 2रे मन्दिरको रूपमा चिनिन्छ) र यरूशलेमको मन्दिरलाई पुर्न निर्मित गरे। यद्यपि यहूदिहरुलाई इस्राएलमा फर्किने अनुमित प्रदान गरिएको थियो, तथापि, उनीहरु मध्य धेरै जाना दास्वतमा नै रहे।

ग्रीकहरुको समयकाल

एलेक्जेन्डर (सिकन्दर) महान्ले फारसी साम्राज्यलाई जिते र इस्राएललाई आउनेवाला समय लगभग 200 वर्षको लागि ग्रीक साम्राज्यको एउटा प्रान्त बनाए। यसलाई गहिरो निलो रंगले देखाएका छ।

त्यस भूमिमा रहनु जुन ग्रीक भाग हो
त्यस भूमिमा रहनु जुन ग्रीक भाग हो

रोमीहरुको समयकाल

यस पश्चात् रोमिहरुले ग्रीक साम्राज्यलाई पराजित गरे र उनीहरु प्रमुख विश्व शक्ति बने। यस साम्राज्यमा यहूदी एक पटक फेरी  एउटा प्रान्त बने र यसलाई पहेंलो रंगले देखाएका छ। यो त्यो समय थियो जब येशू यस पृथ्वीमा हुनुहुन्थ्यो। यसले यो विवरण दिन्छ, कि किन सुसमाचारहरुमा रोमी सैनिकमा पाइन्छ  – किनकि रोमिहरुद्वारा इस्राएलिहरुको भूमिमा बसोबास गर्ने यहूदिहरु माथि येशूको समयमा  शासन गरिएको थियो।

त्यस भूमिमा रहनु जुन रोमी साम्राज्यको भाग हो
त्यस भूमिमा रहनु जुन रोमी साम्राज्यको भाग हो

रोमिहरुको अधीनतामा यहूदिहरुको दोस्रो पटक निर्वासित हुनु

बेबीलोनिहरुको समय देखि (586 ईशा पूर्व) यहूदी कहिल्यै पनि स्वतंत्र रहेनन् जसरी उनीहरु राजा दाऊदको अधीनतामा थिए। उनीहरु एक देखि अर्को साम्राज्यको अधीनमा  शासित भए, ठीक त्यस्तै नै गरि जसरी भारत माथि बिट्रेनको शासन थियो। यहूदिहरूलाई यस प्रति नराम्रो लग्यो र उनीहरुले रोमी शासनको विरूद्ध विद्रोह गरे। रोमी आए र उनीहरुले यरूशेलमलाई (70 ईशा सन्)मा नष्ट गरि दिए, यसको 2रे मन्दिरलाई जलाई दिए र यहूदिहरुलाई रोमी साम्राज्यमा दोस्रो रूपमा निर्वासित गरे। यो यहूदिहरु दोस्रो  पटक  दास्वतमा गएका थिए। किनकि रोम निकै ठूलो थियो, परिणामस्वरूप यहूदी अन्तमा पूरै संसारमा फैलिए।

70 ईस्वीमा रोमीहरूद्वारा यरूशलेम र यरूशलेम नष्ट भयो। यहूदीहरू विश्वभरको निर्वासनमा पठाए
70 ईस्वीमा रोमीहरूद्वारा यरूशलेम र यरूशलेम नष्ट भयो। यहूदीहरू विश्वभरको निर्वासनमा पठाए

र यस प्रकारले यहूदी मानिस अतीतको लगभग 2000 वर्ष रहे: विदेशी भूमिमा छरिएको र उनीहरुलाई कहिल्यै पनि कुनै भूमिमा स्वीकार गरेनन। यी विभिन्न देशहरुमा उनीहरुले निरन्तर रुपमा ठूलो सतावहरुले दु:ख उठाए। यहूदिहरुको माथि आएको सताव यूरोपको संदर्भमा विशेष रूपले सत्य हो। पश्चिमी यूरोपमा, स्पेन देखि लिएर रूस सम्म यहूदिहरुलाई यी देशहरुमा अक्सर खतरनाक परिस्थितिहरुमा बस्न पर्यो।यी सतावहरु देखि बचनको लागि यहूदी निरन्तर कोचीनमा पुगे। 17वीं व 18वीं शताव्दीमा भारतको अन्य भागहरुमध्य पूर्वी देशहरु बाट यहूदिहरुको आगमन भयो र उनीहरुलाई बगदादी यहूदी को रूपमा चिनिन्छन, जुन मुख्य रूपमा मुम्बई, दिल्ली र कोलकातामा बसेका थिए। 1500 ईशा पूर्व मोशाद्वारा दिइएको श्राप उनीहरुको विवरण अनुरूप हो, कि कसरी उनीहरुले जीवन यापन गरेका थिए।

1 डेविड सासोन र उनको पुत्र – भारतमा रहेका धनी बगदादी यहूदी
1 डेविड सासोन र उनको पुत्र – भारतमा रहेका धनी बगदादी यहूदी

65 “ती राष्ट्रहरूका माझ तिमीहरूले शान्ति पाउने छैनौ र विश्रामको निम्ति तिमीहरूले ठाउँ पाउने छैनौ। परमप्रभुले तिमीहरूको मनमा चिन्ता भरी दिनु हुनेछ। तिमीहरूका आँखा थाकेका हुनेछन्। तिमीहरू दुःखी हुनेछौ। (व्यवस्था 28:65)

इस्राएलिहरुको विरूद्ध दिएको श्राप मानिसहरुलाई यो सोध्नको लागि दिएको थियो:

24 “तब अरू सबै राष्ट्रका मानिसहरूले सोध्नेछन्, ‘परमप्रभुले यो भूमिलाई यस्तो पार्नुभयो? उहाँ किन यति विघ्न रिसाउनु भयो?’  (व्यवस्था 29:24)

र यसको उत्तर यो थियो:

25 उत्तर यस्तो हुनेछ, ‘कारण इस्राएलका मानिसहरूले तिनीहरूलाई मिश्र देशबाट ल्याउँदा परमप्रभु तिनीहरूको पिता-पुर्खाहरूको परमेश्वरसित गरिएको करारलाई त्याग गरे। 26 तिनीहरू आफूले नचिनेको र परमप्रभुले नबताएको अन्य जातिको देवताहरूको सेवा तथा पूजा गर्न लागे। 27 अनि परमप्रभुको क्रोधले यस भूमिका प्रत्येक मानिसहरूमाथि नराम्रा कुरा ल्याए त्यो शिक्षाहरूको पुस्तकमा लेखिएका छन्। 28 परमप्रभु अत्यन्तै असन्तुष्ट हुनु भएकोले त्यस भूमिबाट बाहिर निकालेर अहिले तिनीहरूले बसो-बास गरेको भूमिमा राख्नु भयो।’ (व्यवस्था 29:25-28)

तल दिइएको समय रेखाले यस 1900 वर्षको अवधिलाई दर्शाउछ। यस अवधिलाई रातो रंगको मोटो रेखाले दर्शाएको छ।

दासत्वको दुई शताब्दीलाई चित्रित गर्दै – यहूदीहरुको ऐतिहासिक समय रेखा
दासत्वको दुई शताब्दीलाई चित्रित गर्दै – यहूदीहरुको ऐतिहासिक समय रेखा

तपाईंले हेर्न सक्नु हुन्छ, कि उनीहरुको इतिहासमा यहूदीहरु दास्वतको दुई अवधिहरु बाट भएर गए तर दोस्रो दास्वत पहिलो दास्वत देखि धेरै लामो समय सम्म थियो।

20औं शताब्दीको आहुति

यहूदिहरुको विरूद्ध सताव आफ्नो चरम सीमामा तब पुग्यो जब हिटलरले, नाजी जर्मनी  द्वारा, यूरोपमा रहेका सबै यहूदिहरुलाई पूर्ण रीतिले नष्ट गर्ने प्रयास गरे। त्यो  लगभग सफल पनि भयो तर उसको  पराजय भयो र यहूदिहरुमध्य निकै काम बाकी रहे।

आधुनिक इस्राएलको  पुन: – स्थापना

मात्र यस तथ्यले, कि यस्ता मानिस, जसले स्वयंलाई ‘यहूदिहरु’ को रूपमा परिचित गर्दै हजारौँ वर्ष  पश्चात् पनि बिना कुनै जन्म भूमिको  अस्तित्व मा छन्, यो आफैमा नै उल्लेखनीय थियो। तर यसले 3500 वर्ष पहिले मोशाद्वारा लेखेको वचनहरुलाई सत्य प्रमाणित गरि दियो। 1948 मा यहूदिहरुले, संयुक्त राष्ट्रद्वारा इस्राएललाई आधुनिक देशको रूपमा पुन: स्थापित हुदै गरेको हेर्न आफैमा नै उल्लेखनीय थियो, ठीक त्यसै गरि जसरी मोशाले धेरै वर्ष पहिले लेखे थिए:

3 तब परमप्रभु तिमीहरूका परमेश्वर तिमीहरू प्रति दयालु हुनुहुनेछ र तिमीहरूलाई मुक्त गराई तिमीहरूलाई छरपष्ट पारेर पठाइएका देशहरूबाट फर्काई ल्याउनु हुनेछ। 4 यदि तिमीहरूलाई अत्यन्तै टाढा देशहरूमा पठाइएको भए पनि बटुलेर ल्याउनुहुनेछ। 5 जुन भूमि तिमीहरूका पिता-पुर्खाहरूको थियो त्यो फेरि तिमीहरूकै हुनेछ। परमप्रभु तिमीहरूको निम्ति असल हुनुहुनेछ र तिमीहरूको पिता-पुर्खाहरूसँग भएको भन्दा धेरै परमप्रभुले तिमीहरूलाई दिनु हुनेछ। अरू जातिमाभन्दा तिमीहरूको जन संख्या धेरै हुनेछ। (व्यवस्था 30:3-5)

धेरै विरोध पश्चात् पनि यस देशको स्थापना हुनु स्वयंमा नै उल्लेखनीय हो। यसको चारै तिरको अधिकांश देशहरुले इस्राएलको  विरूद्ध 1948 विरूद्ध… यस पश्चात् 1956 मा… यसको पश्चात् 1967 मा एक पटक फेरी 1973मा युद्धको शुरु गरेका थिए। इस्राएल एक निकै नै सानो देश हो,जसले धेरै पटक एक समयमा पाँचवटा देशहरुको साथमा युद्ध गरि रहेको हुन्थ्यो। यस्तो हुदा पनि, इस्राएल न केवल जोगियो, अपितु यसको क्षेत्रफल पनि बढ़दै गयो। 1967 को युद्धमा इस्राएलले यरूशलेमलाई प्राप्त गर्यो, जुन दाऊद  द्वारा लगभग 3000 वर्ष पहिले स्थापित गरेको ऐतिहासिक राजधानी थियो। इस्राएलको देशको स्थापना, र यी युद्धहरुको परिणामहरुले आजको हाम्रो  संसारमा सब भन्दा कठिन राजनैतिक समस्याहरुलाई जन्म दियो।

जस्तै कि मोशा द्वारा भविष्द्वाणी गरिएको थियो र जसलाई यहाँ निर विस्तार सहित देख्न सकिन्छ, इस्राएलको पुन: स्थापना इस्राएल को तर्फ फर्किन को लागि भारतमा बसेका विभिन्न यहूदिहरुको लागि एउटा प्रोत्साहन उत्पन्ना गर्दछ। यस समय इस्राएलमा 80,000 यस्ता यहूदी बस्छन, जसमध्य एउटा अभिभावक भारतदेखि र भारतमा अब केवल 5000 यहूदी मात्र बाकी रहेका छन्। जहाँ सम्म मोशाको आशीषहरुको संदर्भ छ, उनलाई निकै नै “टाढाको देशहरु” बाट जम्मा गरिएको हो (जस्तै  कि मिजोरम) र उनीहरुलाई “फिर्ता” गराउदै छन्। यसको निहितार्थ यहूदिहरु र गैर-यहूदिहरु दुवै को एक अर्कामा तुलना यहाँ निर प्रकाश परिएको छ।